κοντέινερ

An absolute refusal? Notes on the 12 February demonstration in Athens

2012-02-15T15:41:00.004+02:00

by PAVLOS HATZOPOULOS, ILIAS MARMARAS and DIMITRIS PARSANOGLOU

1. The 12th February demonstration in Athens, consolidated, what is becoming clearer in the past weeks: a growing majority of the Greek people support the refusal of the memorandum no.2 no matter what. In spite of the fear mongering spread by the pro-memorandum forces that a negative parliamentary vote would entail an immediate euro exit and the ensuing Africanisation of Greece, the popular support for the new EU-ECB-IMF loans and the correlated austerity measures is waning significantly. The formal political debate is increasingly based on a politics of fear: the government’s and mainstream media’s principal argumentation is stripped, on the one hand, to the bare threat of what a disorderly Greek bankruptcy would entail -invoking often assumed similarities with Greece’s plight during the World War II occupation by German and Italian troops- with basic food and medicine shortages and a lack of basic public amenities like gas, heating, electricity; on the other hand even mainstream media cannot but be critical vis-à-vis the most dismantling provisions of the memorandum no.2 for any sign of consensual legitimacy, such as the automatic decrease by 22% of minimum wages, the content and scope of collective bargaining and so on, insisting however ‘in the final analysis’ that the dilemma posed leaves only one choice.

In the current conditions, the growing impoverishment of the wider population and the collapse of state welfare structures makes this line of argumentation less and less effective. In the everyday lived experience of the wider population the spectre of destitution and the destruction of universal public services and amenities is embodied as a direct result of the austerity policies. The massive refusal of the memorandum no.2 tends thus to becoming absolute: it is consolidated beyond and besides any types of rationalisations of existing or future formal policies and calls for new beginnings that the government and financial interests can articulate. In the coming critical period, the site of openness in the political sphere relates to the struggles over what forms this absolute refusal might take and what type of political actions can be constructed around it.

The social composition of the massive absolute refusal of the memorandum no. 2 crosses existing societal divisions and categorisations and reflects its informal and fluid character. The demonstrations in Greece include more and more actors with different social backgrounds, different political aspirations, and different desires for mostly non-representable futures. Apart from the material outcomes that successive austerity plans produce, mainly the violent downgrading of large parts of the late middle class, a strife against injustice is drowning by numbers the whole society regardless previous political affiliations. In addition, demonstrations in Greece more and more seem to escalate, precisely when they are less organised and when they are not called by formal political organisations. Although, a 3 day call for action (February 10 to 12) was set against the parliamentary vote of the memorandum no.2, during the first two days that coincided with a 48 hour strike supported by all the trade unions, the turnout was unexpectedly low, the protests pursued the usual tactic of marching towards the parliament grouped largely in political blocs and ended relatively quickly. On Sunday, February 12, when there was no strike, no precise formal call for action and no foreseen march itinerary at all the participation in the protest became unprecedented. Everyone just knew that from afternoon onwards people should go to Syntagma square, outside the Parliament. Most of the participants just walked from different parts of the city joining the demonstrations in small groups of friends, at random with people they met on their way to Syntagma, in neighbourhood associations, in neighbourhood assemblies that have been formed the past 6 months throughout Greece. There was no starting point of the ‘demonstration’, but only destination. People were trying to reach Syntagma many hours after the demonstration was supposed to have started, most were intermittently leaving the tear-gased areas to catch their breath and returning after a while. Even some political groups that managed to form a few blocs of demonstrators near the parliament dissolved soon after the first rounds of teargas were fired by the police as early as 5pm.

The only political group that retained its cohesive character and tactics during the course of February 12 was the Greek Communist Party (KKE), whose activists remained largely outside of the geographical scope of the demonstration, on the outskirts of central Athens trying to avoid any mingling with the rest.

2. The police tactics during the 12th February demonstration, were primarily aiming to deface the mediamatic image of this consolidated mass refusal of the memorandum no. 2 by evacuating the square ‘by any means necessary’. It was as if the whole crackdown of the demonstration unfolded around interrupting a panoramic visual representation of the mass of demonstrators and of course avoid any unpredicted shortcomings that could hinder the parliamentary procedure. Therefore, the principal concern of the Greek police was to prevent the demonstrators from gathering in one unified body of people tear-gassing massively all areas around Syntagma square, even before the beginning of the protest. As a result of this tactic, a large -quite possibly the largest- number of demonstrators never managed to reach Syntagma square and wandered around side streets, engaging in street battles against the police or trying to avoid them. This prevention of the emergence of a centralised mediamatic image depicting the mass refusal of the memorandum no.2 was quasi-celebrated by mainstream media and the government precisely as it enabled them to avoid to visually represent, address, or respond to the mass character of the demonstration. At the same time, however, it expressed their apprehension: the realisation that their usual formal reaction to these types of political conditions is becoming null, that they can no longer appeal to a supposed silent majority supporting them and so on.

The widespread rioting during the night of 12th February was also a result of this police tactic. The difficulties faced by police forces in dispersing the demonstrators as far away as possible from Syntagma square, when their primary desire was to return there every time they were pushed back. The dispersion of rioting in the wider city centre of Athens in the 12th of February is also related to the radicalisation of wider groups of demonstrators and the unexpected participation of certain social groups experienced in street battles against the police. In an unprecedented action, for instance, the principal football fan clubs in Greece, along with youngsters from other clubs, joined the 12th February demonstrations in a united fashion, setting aside club differences.

3. Through the absolute refusal of the memorandum no.2, an impossible situation is emerging for formal Greek parliamentary politics, particularly for governmental politics. The formal political solution: parliamentary elections cannot be easily pursued by the government coalition, even if the conservative partner in the coalition (Nea Dimokratia) insists on asking elections ‘just after the state of emergency’ is overcome. This because the result of these elections will probably make it impossible to put in place a pro-memorandum government, regardless of what type of electoral system will be chosen. The movement of absolute refusal will tend, in this way, to push Greek formal politics to or even beyond their limit.

This movement of absolute refusal is emerging out of the exceptional material circumstances of crisis contagion and catastrophe. But the most fearful for parliamentary politics development-factor that emerges as a mute – therefore unpredictable – monster is that catastrophe can be pursued, produced and imposed by a frenzy multitude that feels it has nothing to lose apart from the joy of destruction. Although, similarities and connections to the December 2008 revolt might seem evident, there is no necessarily linear or evolutionary process that connects the two, apart from the cumulative experience that has moved everyone a step towards radicalisation in thought and in practice. It is true that this growing radicalisation of more and more larger segments of Greek society hasn’t produced in these past 3 years any permanent democratic structures for organising or for articulating political struggles. The critical political question, however, might not necessarily be how to create these structures in the Greek context, but how to immediately transpose them in their fitting European setting, to think on how will this movement spread like contagion from one country to the next, from one urban context to another. In other words, how this absolute refusal will be internationalised in a continent that already lives its future through the lenses of a fist of experimental animals.

To διαδίκτυο ως κοινωνικό αγαθό. Θέατρο ΕΜΠΡΟΣ, ενημέρωση - συζήτηση για την ACTA με παράλληλο ψηφιακό ανταλλακτικό παζάρι

2012-02-04T18:25:00.001+02:00

Η ACTA (Anti-Counterfeiting Trade Agreement) είναι μια εμπορική συμφωνία μεταξύ πολλών χωρών, που συστήθηκε αρχικά με στόχο την αντιμετώπιση της διακίνησης των πλαστών προιόντων και την ενίσχυση του copyright. Την συμφωνία συνέστησαν το 2010 η ΗΠΑ και η Ιαπωνία, και στη συνέχεια την υπέγραψαν ο Καναδάς, η Αυστραλία, η Ν. Κορέα, το Μαρόκο, η Νέα Ζηλανδία και η Σιγκαπούρη. Τον Ιανουάριο του 2011, η Ευρωπαική Επιτροπή ανέλαβε επικεφαλής των διαπραγματεύσεων, με μη εκλεγμένους αντιπροσώπους, από 22 χώρες μέλη της Ευρωπαικής Ένωσης. Οι χώρες που συμφώνησαν να υιοθετήσουν την ACTA είναι οι Ελλάδα, Αυστρία, Βέλγιο, Βουλγαρία, Τσεχία, Δανία, Φινλανδία, Γαλλία, Ουγγαρία, Ιρλανδία, Ιταλία, Λετονία, Λιθουανία, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Πολωνία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σλοβενία, Ισπανία και Σουηδία.

 Η ACTA όσον αφορά το διαδίκτυο, ουσιαστικά καθιστά τους παρόχους (ISP) αποκλειστικά υπεύθυνους για τις παραβάσεις πνευματικών δικαιωμάτων που ενδεχομένως συμβαίνουν στο δίκτυο τους. Προκειμένου να μην βρεθούν κατηγορούμενοι, οι πάροχοι θα χρησιμοποιήσουν συστήματα παρακολούθησης των ιντερνετικών διαδρομών των χρηστών τους. Με άλλα λόγια αστυνόμευση του διαδικτύου.

Από την αρχή, το βασικό πρόβλημα αυτής της συμφωνίας, είναι πως όλες οι διαπραγματεύσεις έγιναν μυστικά, κρατώντας τους χρήστες και τους κοινωνικούς φορείς εκτός του τραπεζιού. Παρόλαυτα, η ACTA δεν είναι τελειωμένη υπόθεση. Τον Ιούνιο θα τεθεί για ψήφισμα και επικύρωση στο Ευρωκοινοβούλιο, και συνεπώς οι αντιδράσεις του κόσμου μπορεί και να την ματαιώσουν, όπως έδειξε πρόσφατα η αντίστοιχη συμφωνία SOPA/PIPA που αφορούσε τις ΗΠΑ και ανακλήθηκε-έστω και προσωρινά- μετά τις αντιδράσεις των πολιτών.
Η κίνηση κατοίκων Ψυρρή διοργανώνει την Πέμπτη 9 Φεβρουαρίου στο θέατρο Εμπρός, Ρήγα Παλαμήδη 2, Ψυρρή, στις 7 το απόγευμα, ενημέρωση-συζήτηση για την ACTA με παράλληλο ψηφιακό ανταλλακτικό παζάρι. Όποιοι επιθυμούν ας φέρουν μαζί τους στικάκια , CD , DVD με ταινίες, μουσική κ.τλ για ανταλλαγή. Θα σερβίρεται κρασί.

2012-02-02T19:09:00.002+02:00

Πρόσκληση σε Εκδήλωση-Συζήτηση:

«Η Ευρώπη των Πολυεθνικών»
Τράπεζες, βιομηχανίες τροφίμων και άλλες πολυεθνικές:
πώς επηρεάζουν την ευρωπαϊκή νομοθεσία
ΤΕΤΑΡΤΗ 22 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012, ώρα 19.30

Οργανώνεται από την Αττάκ Ελλάδας* στο χώρο του
Συνεταιρισμού Αλληλέγγυας Οικονομίας **
Νηλέως 35 Θησείο, 5-7 λεπτά από το σταθμό

Έχουμε μπροστά μας την Ευρώπη των μεγάλων εταιριών, των τραπεζών και των χρηματιστηρίων, που έχουν δημιουργήσει μηχανισμούς προκειμένου να επηρεάζουν προς όφελος τους, τη νομοθετική διαδικασία. Το «Παρατηρητήριο της Ευρώπης των Πολυεθνικών»***,παρακολουθεί την πολιτική τους δράση, καταγράφει και αποκαλύπτει τα «λόμπυ» που συγκροτούνται στις Βρυξέλλες. Αυτοί οι μηχανισμοί επηρεασμού συνήθως λειτουργούν σε κατεύθυνση επιζήμια για την κοινωνική και περιβαλλοντική ισονομία και δικαιοσύνη, διευρύνοντας το τεράστιο έλλειμμα δημοκρατίας στη Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στην εκδήλωση που θα επικεντρώσει στους τομείς των χρηματοπιστωτικών αγορών αλλά και της διατροφικής ασφάλειας, θα μιλήσει ο Γιώργος Βασσάλος ερευνητής του Παρατηρητηρίου. Εκ μέρους της οργάνωσης Αττάκ Ελλάδας θα παρέμβει ο Γιώργος Δαρεμάς, δρ. κοινωνιολογίας με θέμα το ρόλο του συστήματος των «λόμπυ» στη διόγκωση του δημοκρατικού ελλείμματος της ΕΕ. Τη συζήτηση θα συντονίσει η Βάσω Κανελλοπούλου, δημοσιογράφος ιδρυτικό μέλος της Αττάκ Ελλάδας.

Πάνω από το μισό - κατά προσέγγιση - της εθνικής νομοθεσίας κάθε ευρωπαϊκής χώρας προέρχεται ήδη από τις ευρωπαϊκές οδηγίες και κανονισμούς που υποχρεωτικά ενσωματώνονται στο εθνικό δίκαιο. Οι πολίτες, απληροφόρητοι ως προς τη λειτουργία των «λόμπυ» νοιώθουν δέος μπροστά σε αυτό το δαιδαλώδες νομικό κατασκεύασμα που ορίζει τη ζωή τους.
Η σε βάθος κατανόηση των μηχανισμών επιρροής αποτελεί προϋπόθεση για το πέρασμα από την Ευρώπη των πολυεθνικών στην Ευρώπη των λαών.
----------------------------------------------------------------------------------------------

*Η Αττάκ είναι διεθνές κίνημα πολιτών για τον έλεγχο των χρηματοπιστωτικών αγορών, www.attac-hellas.org
**Συν Αλλ. Οις. Συνεταιρισμός Αλληλέγγυας Οικονομίας. Διακίνηση εναλλακτικού και αλληλέγγυου εμπορίου (www.synallois.org)
***Παρατηρητήριο της Ευρώπης των Πολυεθνικών (Corporate Europe Observatory, www.corporateeurope.org)

Κοντέινερ #18

2011-12-07T16:37:00.001+02:00

2L8 - “New Battles, without honor and humanity”

2011-12-01T01:17:00.001+02:00

Η No More Happy Music Productions παρουσιάζει την τρίτη δισκογραφική δουλειά των 2L8 με τίτλο: "New Battles, without honor and humanity". Mετά το πολυμορφικό και ωμό ηχητικά ντεμπούτο "Armed Angels, Frustrated Youth, the art of Self-Deceit and Music Industry"(2005), και το avant-garde, θεατρικό "He & She, angry enough to keep Loving in the Dark Ages"(2008), που έγιναν δεκτά από το σύνολο του τύπου με διθυραμβικές κριτικές, οι 2L8, το σχήμα του Κ. το οποίο ξεκινάει το 2005, στην Θεσσαλονίκη, ως ένα προσωπικό όχημα και πολύ σύντομα μετατρέπεται σε μία μεγάλη κολεκτίβα, επιστρέφουν με την πιο ολοκληρωμένη τους δουλειά.

Οι 2L8 στις 14 Φεβρουαρίου του 2011 ζητούν από τους φίλους τους να αποδείξουν έμπρακτα την αγάπη τους και να βρεθούν αρωγοί σε μία καινοτόμο διαδραστική μουσική ενέργεια. Και η έκκληση τους γίνεται δεκτή με ενθουσιασμό. Μερικούς μήνες αργότερα παρουσιάζουν τελειωμένη την νέα τους δισκογραφική απόπειρα με γενικό τίτλο "New Battles, without honor and humanity", ένα άλμπουμ το οποίο θα είναι το πρώτο στη χώρα μας το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το ίδιο το κοινό! Μία από τις μεγαλύτερες παραγωγές που έχουν γίνει στην Ελλάδα έφτασε στην ολοκλήρωση της, ένα διπλό άλμπουμ χωρισμένο σε 32 μουσικά τμήματα, χρηματοδοτημένο από πολλούς αλλά ελεύθερο για ΌΛΟΥΣ. Γιατί η μουσική πρέπει να είναι ελεύθερη.

Το "New Battles, without honor and humanity" έρχεται σε μία πολυτελή συσκευασία: Ένα βιβλίο 48 σελίδων! Στο εξώφυλλο ο K., ιδρυτής των 2L8, φιγουράρει στο γνωστό σήμα των Anonymous, ομάδα χακτιβιστών με έντονη δράση την χρονιά που διανύουμε, ομάδα που διακυρήσει την ελευθερία του διαδικτύου και έρχεται να προστατέψει τις αξίες του ανθρωπισμού, αξίες που ταυτίζονται απόλυτα με τις "νέες μάχες" μας! Ο κλόουν παίρνει τη θέση του ακέφαλου σώματος, για να γίνει καθρέφτης, σύμβολο εξαιρετικά διαδεδομένο από τα χρόνια της Αναγέννησης, καθώς ο κλόουν ή "τρελός" αποτελεί την προσωποποίηση αυτού του συμβόλου μέσα στην κοινωνία, αλλά και το είδος της αντανάκλασης που σημαίνεται. Στο εσωτερικό εκτός από τους στίχους, συναντάμε το κόμικ του Παναγιώτη Πανταζή (Pan Pan) και την μικρή γκαλερί των φίλων μας από το Pledge, όλα υπό την εποπτεία της Κωνσταντίνας Καλογρίδη (K.Κ.Κ.), που ανέλαβε τη δημιουργία και τον σχεδιασμό του βιβλίου, το οποίο διατίθεται από το site των 2L8.

Σε μία εποχή που η Ελλάδα πλήτεται από μία περίεργη "κρίση", οι 2L8 τόλμησαν να προσπεράσουν την κοινή πρακτική, προτείνοντας έναν δρόμο αχαρτογράφητο, κατά τον οποίο η ίδια η κοινωνία με τη σοφία της αποφάσισε την πραγμάτωση του οράματος τους, και επιστρέφουν ένα έργο για αυτή την ίδια την κρίση, για την αντίσταση σε όσα συμβαίνουν σε εμάς και γύρω μας, με ένα διαρκή και επιμένων στοχασμό για τις θεμελιώδεις και οικουμενικές ανθρώπινες αξίες, την ισότητα, την ελευθερία, την αγάπη.

Τελικά, μπορεί να υπάρξει και άλλος δρόμος...

Το άλμπουμ διατίθεται στην ψηφιακή του μορφή στο www.2L8.gr με ελεύθερη συνεισφορά.

Επικοινωνία: info@2l8.gr, Τηλ: 6973 301990

Πρόγραμμα εργαστηρίων Οκτώβρης-Δεκέμβρης '11 - κολεκτίβα Νέα Γουινέα

2011-09-23T14:52:00.001+03:00

Προσπαθώντας να διευρύνουμε τις θεματικές με τις οποίες ασχολούμαστε και να τις εμπλουτίσουμε, αποφασίσαμε να ξεκινήσουμε νέες συνεργασίες και να συμπεριλάβουμε στα εργαστήρια επιπλέον δραστηριότητες, με στόχο να καλύψουμε περισσότερες πτυχές της καθημερινότητας μας.

Πρόγραμμα μαθημάτων για το τρίμηνο Οκτώβρης-Δεκέμβρης '11

Τα μαθήματα ξεκινάνε από τις 3/10.

Δευτέρα
17:30-21:30 Κατασκευή ανεμογεννήτριας
18:00-19:30 Ηatha Yoga
19:30-21:30 Βοτανοθεραπεία
21:30 Συμβουλευτικός χώρος υγείας

Τρίτη
17:30-21:30 Κατασκευή ανεμογεννήτριας
17:30-19:30 Βοτανοθεραπεία
19:30-21:30 Εναέρια Ακροβατικά

Τετάρτη
17:30-19:30 Ηatha Yoga
19:30-21:30 Ρεφλεξολογία
19:30-21:30 Καλλιέργεια και αναγνώριση αυτοφυών μανιταριών

Πέμπτη
17:30-19:30 Body control
19:30-21:30 Εναέρια Ακροβατικά
19:30-21:30 Κατασκευή ηλιακού φούρνου

Παρασκευή
19:30-21:30 Vegan κουζίνα
17:30-19:30 Ραπτική + Πλέξιμο

* Οι ημερομηνίες των σεμιναρίων ανακοινώνονται στην σελίδα μας.

Παράλληλα στο χώρο της Νέας Γουινέας λειτουργεί χαριστικό παζάρι ρούχων
και χώρος αλληλέγγυου εμπορίου τις ώρες και μέρες των μαθημάτων.

Για πληροφορίες στο neaguinea@riseup.net

Κολεκτίβα “Νέα Γουινέα”
Ανατολίου 3, Αγ. Αρτέμιος, <Μ> Αγ. Ιωάννης
www.neaguinea.org

Βραδια Warren ellis: Captured Ghosts @ Bios, 9 Σεπτέμβρη

2011-08-20T22:36:00.004+03:00

Με αφορμη την παγκόσμια πρεμιέρα του ντοκυμαντέρ Warren Ellis: Captured Ghosts στις 9 Σεπτέμβρη για το έργο του πλέον σημαντικού συγγραφέα comics της δεκαετίας μας, οι Arte Fiasco σε συνεργασία με την Comicdom Press, διοργανώνουν μια θεματική βραδιά στο χώρο του Bios που περιλαμβάνει την προβολή της ταινίας στο χώρο του cinematheque, έκθεση έργων Ελλήνων illustrators εμπνευσμένα απο τη δουλειά του Warren Ellis (Transmetropolitan, Planetary, Red, Gravel κ.α) καθώς και live μουσική με κομμάτια επίσης εμπνευσμένα απο τους διαλόγους και την ατμόσφαιρα των comics του.

Δημιουργός του ντοκυμαντέρ είναι ο Patrick Meaney, γνωστός στους κύκλους των φίλων των comics για το ντοκυμαντέρ του Grant Morrison: Talking with Gods, που προβλήθηκε στο φετινό Comicdom Con Athens. Αυτή τη φορά, η πρεμιέρα του νέου του ντοκυμαντέρ θα πάρει τη μορφή μια μεγάλης γιορτής, με την ταινία να προβάλεται σε 20+ πόλεις του κόσμου ταυτόχρονα, ενώ οι συμμετέχοντες στο ντοκυμαντέρ κυμαίνονται απο σταρ του κόσμου των comics όπως ο Matt Fraction και ο Darrick Robertson, μέχρι και τη χολιγουντιανή-οσκαρική παρουσία της Helen Mirren.

Στην Ελλάδα το χώρο της προβολής έχουν αναλάβει να ντύσουν με δουλειά τους μερικοί απο τους πιο σημαντικούς αντιπροσώπους της νέας γενιάς illustrators, σε πρωτότυπα φορματ που δε θα αποκαλυφθούν για λόγους ασφαλείας και υγιεινής.
Αναλυτικά, θα εκτεθούν έργα των Μιχάλη Διαλυνά, Τασο Παπαΐωάννου, Χρήστο Μαρτίνη, Βασίλη Γκογτζίλα, Σταυρούλα Ανθηροπούλου, Χριστίνα Ανθηροπούλου, Σοφία Σπυρλιάδου κ.α

Τη μουσική της βραδιάς θα αναλάβουν οι Larry Gus, Pan Pan, ION, MicrOOndaS, Egg Hell και άλλοι που θα ανακοινωθούν στην πορεία. Με κοινό τους τον ηλεκτρονικό και πειραματικό ήχο, οι μουσικοί της βραδιάς ανέλαβαν να εξερευνήσουνε τα θέματα και τους διαλόγους των comics του Warren Ellis, και να μας δώσουν πρωτότυπες δουλειές οι οποίες θα ακουστούν για πρώτη φορά. Τα σετ τους θα ηχογραφηθούν και στη συνέχεια θα κυκλοφορήσουνε ως δώρο στους φίλους του Ellis και των μουσικών.

Ταυτόχρονα, ενα multimedia project θα έχει στηθεί γύρω απο όλο το event, με κομμάτια της δουλειάς του Warren Ellis να αποδομούνται απο τους συμμετέχοντες, (οπτικά, σχεδιαστικά και νοηματικά), live painting και live scripting.

Η έναρξη της βραδιάς θα δωθεί το απόγευμα της παρασκευής 9 Σεπτεμβρίου με το άνοιγμα της έκθεσης, ενω η προβολή θα ακολουθήσει στις 8 το απόγευμα με τα live να λαμβάνουν χώρα μετά το τέλος της προβολής.

Οι θέσεις για την προβολή είναι περιορισμένες στα 80 άτομα και θα τηρηθεί αυστηρή σειρά προτεραιότητας. Φυσικά η πρόσβαση στους υπόλοιπους χώρους είναι ανοιχτή καθ’όλη τη διάρκεια του event.

Το πρόγραμμα της βραδιάς θα έχει ως εξής:

18:30 – Άνοιγμα έκθεσης

20:00 – Έναρξη προβολής Captured Ghosts

21:45 – Έναρξη μουσικών σετ

Αν έχει κανείς κάποια καλύτερη πρόταση για την ουσιαστικά πρώτη Παρασκευή του Φθινοπώρου, we have yet to hear it…

Βραδια Warren ellis: Captured Ghosts @ Bios, 9 Σεπτέμβρη

Live Music

Larry Gus, Pan Pan, ION, MicroOndas, Egg Hell (more t.b.a)

Exhibiting

Μιχάλης Διαλυνάς, Τασος Παπαΐωάννου, Χρήστος Μαρτίνης, Βασίλης Γκογτζίλας, Σταυρούλα Ανθηροπούλου, Χριστίνα Ανθηροπούλου, Σοφία Σπυρλιάδου (more t.b.a)

2011-07-16T11:36:00.013+03:00

Le Collectif MANIFESTEMENT
a sortile 1er juillet 2011 aux éditions Maelström (collection CompAct) le

Manifeste du dégagisme

Un pavé dans la mare des analyses convenues du «Printemps arabe»

La première approche post-ré

volutionnaire du dégagement des Ben Ali et autres Moubarak

Un bol d’oxygène philosophique à haute valeur politique ajoutée

Un ovni jubilatoire, polyphonique, théorique et universaliste

Une contribution pionnière aux balbutiements de l’ère protodémocratique

Le prolongement naturel de la manife station «Tous unis contre la démocratie!» du 23 janvier 2011 :

http://www.manifestement.be/2011/index.htm

Lire ici le préambule du Manifeste du dégagisme : http://www.manifestement.be/images/preambuleManif.pdf

Le Manifeste du dégagisme est disponible :
- dans les bonnes librairies
- via internet : http://www.maelstromreevolution.org/pages/FRA/prodotto.asp?ProdottoID=237&FamigliaID=0

- par courriel : maelstrom414@maelstromreevolution.org
- à la Boutique Maelström :
364 chaussée de Wavre (piétonnier Place Jourdan) - 1040 Bruxelles
Ouvert les Mercredis, Jeudis et Samedis de 12 à 18h
Tél. +32(0)2.230.40.07

12 x 16 cm
244 pages
ISBN 978-2-87505-087-8
10 €

Le site du Collectif MANIFESTEMENT : http://www.manifestement.be

Pour devenir ami(e) de Collectif MANIFESTEMENT sur Facebook :
http://www.facebook.com/?ref=home#!/profile.php?id=100001618939103&v=wall

Pour devenir membre du Collectif MANIFESTEMENT et être informé(e) de ses activités :
mailto:contact@manifestement.be?subject=je%20veux%20devenir%20membre%20du%20Collectif%20MANIFESTEMENT

Pour entrer dans le carnet d’adresses du Collectif MANIFESTEMENT :
mailto:contact@manifestement.be?subject=Incription%20Mailinglist

Pour sortir du carnet d’adresses du Collectif MANIFESTEMENT :
mailto:contact@manifestement.be?subject=Désincription%20Mailinglist be?subject=D%C3%A9sincription%20Mailinglist>

Ο Λένιν και το τέλος της βίας

2011-07-03T16:32:00.001+03:00

Αντώνης Μπαλασόπουλος

http://radicaldesire.blogspot.com/

“Το τέλος της βίας”: στα ελληνικά, η φράση σημαίνει δύο πράγματα τα οποία μοιάζουν ασύμβατα μεταξύ τους. Τον σκοπό της βίας, αυτό στο οποίο αποσκοπεί η άσκησή της· και την άρση ή εξάλειψή της, την ολοκλήρωση του κύκλου της.

Στην πρώτη περίπτωση, βρισκόμαστε στο μέσο της νομικής και της πολιτικής θεωρίας, στην συζήτηση για τον αλληλένδετο ή αντιπαραθετικό χαρακτήρα της σχέσης μέσων και στόχων, για την έννομη και παράνομη χρήση βίας, για την συντακτική και την παραβατική βία, για την σχέση της βίας με το δίκαιο (θεϊκό και ανθρώπινο), αλλά και με την δικαιοσύνη, ιδιαίτερα την κοινωνική δικαιοσύνη. Πρόκειται για μια συζήτηση που έχει αποκτήσει τεράστιες διαστάσεις, ξεκινώντας από την σύντομη αλλά προκλητική συζήτηση της σχέσης βίας και δικαιοσύνης στους Στοχασμούς του Πασκάλ, ή βίας και κράτους στον Λεβιάθαν του Τόμας Χομπς· και καταλήγοντας, στον εικοστό αιώνα, στους Στοχασμούς για τη βία του Ζορζ Σορέλ, την πυκνή και δυσερμήνευτη σκέψη του Βάλτερ Μπένγιαμιν της “Κριτικής της βίας”, ή τις επισκέψεις των Ζορζ Μπατάιγ, Πιέρ Κλαστρ, Ρενέ Ζιράρ, Τζόρτζιο Αγκάμπεν, Ζακ Ντεριντά, Σλαβόι Ζίζεκ, Στάθη Γουργουρή και Κώστα Δουζίνα στις νομικές, πολιτικές και θρησκευτικές διαστάσεις του προβλήματος “βία”.

Στην δεύτερη περίπτωση, αυτή της άρσης ή εξάλειψης της βίας, βρισκόμαστε μάλλον στον πυρήνα της ουτοπικής σκέψης, του οραματισμού του τέλους των συγκρούσεων και των ανταγωνισμών, όπως αυτή αποτυπώνεται ήδη στο γνωστό εδάφιο του βιβλίου του Ησαϊα (“Και ο λύκος θέλει συγκατοικεί μετά του αρνιού, και η λεοπάρδαλις θέλει αναπαύεσθαι μετά του εριφίου” Ησ. 11.6), και όπως ξεδιπλώνεται στα μεγαλόπνοα σχέδια μιας σειράς ουτοπιστών και οραματιστών της επί γης ειρήνης, ή στην φιλοσοφικά στιβαρότερη διερεύνηση του “Για την αιώνια ειρήνη” (1795) του Ιμμάνουελ Καντ.

Όμως η αντίληψη περί του ασύμβατου μεταξύ των δύο ερμηνευτικών εκδοχών ενός “τέλους” της βίας δεν είναι ολότελα ακριβής. Υπάρχει επίσης μια προσπάθεια, τουλάχιστο κατά τον εικοστό αιώνα, να υπερκεραστεί η αντίφαση ανάμεσα στις δύο αυτές ερμηνείες μέσω της σύλληψης ενός είδους βίας του οποίου τέλος ή σκοπός δεν είναι άλλος από το τέλος της ίδιας της βίας. Η προσπάθεια αυτή θα μπορούσε να χαρακτηριστεί κομμουνιστική ή αναρχική, αν και θα ήταν ακριβέστερο να την δει κανείς ως έκφανση ενός από τα ζωτικά σημεία επαφής του κομμουνισμού και του αναρχισμού ή αντιεξουσιασμού. Έτσι η έννοια της “θείας” ή “καθαρής" βίας στην “Κριτική της βίας” (1921) του Βάλτερ Μπένγιαμιν έχει απασχολήσει τόσο την μαρξική όσο και την αναρχική κριτική παράδοση, εμφανιζόμενη ως απόπειρα να σκεφτεί κανείς μια βία της οποίας στόχος είναι ακριβώς η υπερκέραση της βίας, πέρα από κάθε νομικό ή πολιτικό στόχο ή σκοπό.

Εδώ όμως θα ήθελα να πω δυο λόγια για ένα σαφώς λιγότερο συζητημένο τα πρόσφατα χρόνια δοκίμιο. Το δοκίμιο ανήκει, χωρίς αμφιβολία, σε μια από τις διασημότερες, αν όχι την διασημότερη πολιτική φυσιογνωμία του εικοστού αιώνα, αυτή του Βλάντιμιρ Ίλιτς Λένιν. Ο τίτλος του είναι “Για την απονέκρωση του κράτους”. Το δοκίμιο γράφτηκε το 1917 –τη χρονιά, φυσικά, της Οκτωβριανής επανάστασης– και η απόφαση να μιλήσει κανείς για αυτό μπορεί να ακούγεται αρχικά αρκετά παράξενη. Δεν είναι ο Λένιν ο κατεξοχήν θεωρητικός της “δικτατορίας του προλεταριάτου”, ο καθ’ ύλιν αρμόδιος για την οργάνωση και διεύθυνση της μπολσεβικικής βίας; Και δεν εντάσσεται τόσο η θεωρητική όσο και η πρακτική δραστηριότητά του ξεκάθαρα στα πλαίσια μιας αντίληψης για την βία ως μέσου, ως εργαλείου για την επίτευξη ενός αλλογενούς, άσχετου με την ηθικά απεχθή φύση της βίας, σκοπού που λέγεται σοσιαλισμός ή, τελικά, κομμουνισμός;

Αλλά το “Για την απονέκρωση του κράτους” είναι ένα αρκετά παράξενο δοκίμιο. Και είναι παράξενο λιγότερο επειδή οραματίζεται ως απώτερο τέλος ή σκοπό της προλεταριακής βίας το τέλος της ίδιας της βίας, και συνεπώς το τέλος του κράτους ως φορέα αναπόφευκτων και ακόμα και απαραίτητων καταναγκασμών, αλλά επειδή στην θέση της δεν οραματίζεται τίποτε λαμπρότερο, τίποτε εντυπωσιακότερο και τίποτε θελκτικότερο από την “συνήθεια”.

Αλλά ας συνοψίσω τις βασικές διαστάσεις του λενινιστικού επιχειρήματος: αφού έχει εδραιώσει τον αυτο-υπονομευτικό χαρακτήρα της δημοκρατίας, η οποία συνδυάζει τα τυπικά δημοκρατικά δικαιώματα με το αισχρό παραπλήρωμα μιας σειράς σιωπηρών και λιγότερο ή περισσότερο βίαιων “περιορισμών”, “αποκλεισμών”, και “εξαιρέσεων” που την καθιστούν “δημοκρατία για την μηδαμινή μειοψηφία”, ο Λένιν περιγράφει την προλεταριακή υπερκέρασή της στη διάρκεια τεσσάρων, χονδρικά, σταδίων. Το πρώτο είναι βέβαια η επανάσταση, άμεσα βίαιη σε χαρακτήρα· το δεύτερο αφορά το αδιευκρίνιστα μακρό στάδιο της “δικτατορίας του προλεταριάτου”, στόχος της οποίας είναι η εξάλειψη των μορφών βίας που εμπεριέχονται στο αστικό κράτος και την καπιταλιστική οργάνωση της κοινωνίας· το τρίτο στάδιο είναι η ανάδυση της πραγματικής δημοκρατίας, της δημοκρατίας για όλους· το τελευταίο στάδιο, το οποίο ακολουθεί σε αδιευκρίνιστο χρονικό διάστημα, είναι η “απονέκρωση” τόσο της δημοκρατίας όσο και του κράτους. Όσο πληρέστερη γίνεται η δημοκρατία, σημειώνει ο Λένιν, τόσο πιο περιττή καθίσταται, ώστε το τέλος να “απονεκρωθεί” μόνη της, και μαζί της να απονεκρωθεί επίσης το κράτος, του οποίου η πραγματική υπερκέραση μπορεί να έλθει μόνο όταν καταστεί πλήρως υλοποιήσιμη και όχι απλώς ουτοπική η αρχή: “ο καθένας ανάλογα με τις δυνατότητές του, στον καθένα ανάλογα με τις ανάγκες του”.

Τι μένει μετά την εκπλήρωση-ως-απονέκρωση της δημοκρατίας και του κράτους; Τίποτε άλλο από τη συνήθεια: “Οι άνθρωποι, λυτρωμένοι από την κεφαλαιοκρατική δουλεία, από τις αναρίθμητες φρίκες, τις αγριότητες, τους παραλογισμούς και τις ατιμίες της κεφαλαιοκρατικής εκμετάλλευσης θα συνηθίσουν σιγά-σιγά να τηρούν τους στοιχειώδεις κανόνες συμβίωσης, γνωστούς από αιώνες και που χιλιάδες τώρα χρόνια επαναλαμβάνονται σε όλους τους κώδικες, να τους τηρούν δίχως βία, δίχως καταναγκασμό, δίχως υποταγή, δίχως ιδιαίτερο μηχανισμό καταναγκασμού που λέγεται κράτος.” Είναι, ομολογουμένως, ένα πολύ παράξενο όραμα: πρώτον επειδή φαίνεται ολότελα παράλογο να απαιτείται τόση μακροχρόνια και επίπονη προσπάθεια από την ανθρωπότητα ώστε να καταλήξει απλώς να μάθει “σιγά-σιγά” να τηρεί κανόνες συμβίωσης που είναι “στοιχειώδεις” και γνωστοί “από αιώνες”. Τι είδους συνήθεια είναι αυτή για την ανάδυση της οποίας απαιτείται ένα εντελώς ασυνήθιστο (και ιστορικά απραγματοποίητο) επίτευγμα όπως αυτή της πραγματικής υλοποίησης του κομμουνισμού; Και πώς γίνεται το μακρινό παρελθόν, το οποίο και η πιο στοιχειώδης μαρξιστική οπτική θα έβλεπε με όρους ταξικών συγκρούσεων, βίας και ανθρώπινης εκμετάλλευσης, να προβάλλεται λίγο-πολύ ως μοντέλο για το μακρινό και άπιαστο ακόμη μέλλον;

Η συνήθεια που οραματίζεται ο Λένιν είναι πράγματι κυριολεκτικά ασυνήθιστη. Γιατί δεν πρόκειται για την συνήθεια με μια γενική ή ουδέτερη έννοια· μάλλον, η λενινιστική συνήθεια είναι το καθαρό μέσο δια του οποίου επιλύεται ένα άλυτο αλλιώς πρόβλημα: αν η προλεταριακή βία καταλύει την αστική με βίαια μέσα, τι θα μπορούσε ποτέ να καταλύσει την προλεταριακή βία χωρίς να καταφύγει το ίδιο στη βία; Η συνήθεια ως λυτρωτικό σημάδι του κομμουνιστικού μέλλοντος δεν είναι τίποτε άλλο από το όνομα του μη βίαιου τέλους της βίας, το παράγωγο και απότοκο μιας εξάλειψης που θα είναι η ίδια αναίμακτη στον βαθμό που θα είναι επίσης ασυνείδητη, ασυναίσθητη, “φυσική”. Γιατί καμία ενσυνείδητη προσπάθεια να μπει τέλος στη βία δεν μπορεί να κάνει άλλο από το να ξανα-αρχίσει τον κύκλο της, καταδικάζοντας τον εαυτό της στον κύκλο της μιμητικής επανάληψης που ανέλυσε διεξοδικά ο Ρενέ Ζιράρ.

Το τέλος της βίας δεν μπορεί να είναι τέλος, σκοπός, στόχος, εάν με αυτές τις λέξεις υποδηλώνουμε κάτι το ενσυνείδητο, αυτό που προκύπτει από την βούληση· μπορεί να έρθει μόνο ανεπαίσθητα, χωρίς να φέρει καν το σωστό όνομά του, “όπως ο κλέφτης τη νύχτα” (Παύλος, Προς Θεσσαλονικείς, 5.2). Έχουμε όμως έτσι ήδη έμμεσα απαντήσει και στο δεύτερο ερώτημα που θέσαμε για το παράξενο αυτό δοκίμιο: ο λόγος για τον οποίο ο Λένιν περιγράφει την μελλοντική, λυτρωτική αυτή συνήθεια της οποίας το άλλο όνομα είναι τέλος της βίας ως κάτι γνωστό από αιώνες είναι βέβαια ότι σφάλλει. Αλλά το σφάλμα αυτό δεν είναι ουδέτερο· είναι η επιτελεστική αποτύπωση, κόντρα στις βασικές ιστορικές διαπιστώσεις του ίδιου του μαρξισμού, των συνεπειών που θα έχει για τη σκέψη το τέλος της βίας. Η ανάδυση της συνήθειας ως τελικού ορίζοντα του ζειν, είναι επίσης απότοκο του τέλους της ιστορίας, και αυτό το τέλος δεν είναι παρά η εγκαινίαση της μεγάλης λήθης, του ανεπαίσθητου, αχρονογράφητου σβησίματος και του τελευταίου χαρτογραφικού ίχνους που θα μπορούσε να μας θυμίσει πώς και από ποια ανεντόπιστα πια μονοπάτια φτάσαμε να ζούμε χωρίς βία, μετά τη βία, από την άλλη της όχθη.

Καθώς γινόμαστε κατσαρίδες / Becoming cockroaches

2011-06-30T15:40:00.002+03:00

Νέλλυ Καμπούρη / Nelli Kambouri

Απο προχθές στο Σύνταγμα ζούμε σαν τις κατσαρίδες. Μας ψεκάζουν ασταμάτητα ανεξαρτήτως του τι κάνουμε ή λέμε κι εμείς επιμένουμε. Φεύγουμε για λίγο και μετά ξαναερχόμαστε. Μετακινούμαστε, ξεκουραζόμαστε και μετά πάλι. Στη Βουλής πριν ακόμα αρχίσουν τα δακρυγόνα σήμερα το πρωί καθόμασταν σ' ένα πεζούλι και τα ΜΑΤ συνέλαβαν τον διπλανό μας που απλά καθόταν. Στις διαμαρτυρίες απάντησαν πιάνοντας στο ξύλο έναν άλλο περαστικό που είχε πάει να πάρει καφέ. To να στέκεσαι σε κοντινή απόσταση από το Σύνταγμα μοιάζει επικίνδυνο και σίγουρα ύποπτο. Οι συλλήψεις γίνονται για να διαλύσουν τον κόσμο ο οποίος μετακινείται ακόμα πιο κοντά αντί να φεύγει.

Καθώς γινόμαστε κατσαρίδες αρχίσουμε να υιοθετούμε χωρίς να το πολυκαταλαβαίνουμε τακτικές στάσης, επιμονής και αντοχής που πριν μας ήταν άγνωστες. Ψεκάζουν διαρκώς, κάνουν τρομακτικούς θορύβους - το πλήθος απαντά με το να παραμένει εκεί. Κάπως σαν τις κατσαρίδες που ολοένα και γίνονται πιο ανθεκτικές στα χημικά μεταλλασσόμαστε με διάφορα προσθετικά. Φορώντας μάσκες, κρέμες και γυαλιά προφυλάσσόμαστε και συνεχίζουμε. Οι φιγούρες με τις μάσκες και τα μαλόξ αναγνωρίζονται και στέλνουν μηνύματα ακόμα και σε μεγάλη απόσταση από το Σύνταγμα.

Ακόμα και τώρα που ψηφίστηκε το μεσοπρόθεσμό οι τακτικές αυτές ισχυροποιούν το πλήθος. "Να γίνει συνέλευση τώρα" έλεγε κάποιος εν μέσω ενός σύννεφου από δακρυγόνα. ¨"Όπως έγινε κι η συναυλία χθες". Πλέναμε, καθαρίζαμε την πλατεία και με μια μικροφωνική που δεν ακουγόταν έπαιζαν οι Tiger Lillies. Τα δακρυγόνα έπεφταν κι όλοι κάθονταν εκεί.

Η κλασσική αντιπαράθεση-πετροπόλεμος μοιάζει και είναι δευτερεύουσα μπροστά σε αυτές τις τακτικές. Οι κατσαρίδες δεν επιτίθενται, δεν κάνουν πολύ θόρυβο και δεν σπάνε τίποτα. Αλλά είναι απείρως πιο ανθεκτικές και παραγωγικές από αλλά ζώα που σιγά σιγά εξαφανίζονται.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Since yesterday, June 28, we live like cockroaches in Syntagma square. We are sprayed continuously with chemicals by the Greek police regardless of what we do or what we say, but we persist. We leave Syntagma square for a while to catch our breath and keep on coming back. We rest a bit and return to the square. Even before the chemicals began exploding yesterday morning, we were just sitting on the pavement and the riot police stormed and arrested a person seating nearby. When we protested against the arrest, the riot police responded by arresting another passerby who was just exiting a coffee shop with a coffee in his hand. To be just standing close to Syntagma square seems dangerous and certainly suspicious. The arrests are being enacted to disperse the crowds, but we keep on moving closer to the square instead of leaving.

As we are becoming cockroaches we begin, without really realizing it, to adopt tactics of stasis, of perseverance and of endurance, that were previously unknown to us. Chemicals keep on flying, sound bombs keep on exploding all around us making terrible noise and the crowds respond by not leaving, by remaining at Syntagma square. Becoming cockroaches and growing more and more resistant to the chemicals, our bodies begin to mutate. In gas masks, painting maalox on our faces, wearing sun glasses, we persist. The figures in gas masks recognize each other even when they meet further away from Syntagma square.

Even now that the austerity law was approved in the Greek parliament, the crowds are not leaving, they are reinforced. “Let’s have an assembly now,” said someone in the midst of a cloud of chemicals. Like we did when we “staged the music concert yesterday”, he explains. Yesterday, we were cleaning and washing the square with water for hours to disperse the smell of the chemicals and then from a defunct PA system the Tiger Lillies played live on Syntagma square. Chemicals and sound bombs started to explode again all around Syntagma, but everybody remained on the square and kept on dancing.

The classic urban tactics of confrontation -like throwing marbles, stones, and molotov cocktails against the police- seem and are secondary in face of our tactics. Cockroaches do not attack, they do not make much noise, nor do not destroy something. But, we cockroaches are far more persistent and productive than other animals that are slowly disappearing.

Το Balthazar, το Σύνταγμα και η «κοινή αφήγηση»

2011-06-27T01:00:00.007+03:00

Πλατεία Συντάγματος (φωτό via el fotografo arremolina / Realdemocracygr – MultiMedia team)

από Effi Yannopoulou

(αναδημοσίευση από http://networkedblogs.com/jCgoO)

Την περασμένη εβδομάδα, κατόπιν επιμονής ενός φίλου και παρά την αρχική απροθυμία μου, βρέθηκα στο bar-restaurant Balthazar. Πέμπτη βράδυ και στον ευχάριστο κατά τα άλλα κήπο ένιωσα σαν να βρισκόμουν σε άλλη χώρα ή σε άλλο χρόνο. Αλλά πρώτα λίγη ιστορία: Το Balthazar το άνοιξαν το 1973 η συγγραφέας Καίη Τσιτσέλη και ο Νίκος Παλαιολόγος και για δέκα περίπου χρόνια υπήρξε ένα εστιατόριο-θρύλος (βλ. εδώ). Το Balthazar ήταν ένα από τα πρώτα μπαρ που επισκέφθηκα στην Αθήνα το 1985, έχοντας μόλις κατέβει στην πρωτεύουσα, πρωτοετής φοιτήτρια. Τότε δεν το είχαν πια η Τσιτσέλη και ο Παλαιολόγος. Τότε επίσης ξεκινούσε η κουλτούρα του βάρβαρου νεοπλουτισμού της δεύτερης πασοκικής τετραετίας. Ίσως γι’ αυτό να μη μου άρεσε ποτέ πολύ το Balthazar ούτε το αδελφό τότε Rock’n’roll. Γι’ αυτό να μην έγιναν στέκια μου. Καταλάβαινα τους φίλους που τα είχαν ζήσει σε εποχές περασμένης δόξας, αλλά η Ελλάδα της «πόρτας», του «πούρου» και του γενικότερου νεοπλουτισμού, ακόμα και στην πιο ποιοτική εκδοχή της, ποτέ δεν μ’ έκανε να αισθανθώ άνετα. Στο Balthazar πήγα λίγες σχετικά φορές μέσα σ’ αυτά τα 26 χρόνια που έχουν περάσει από το 1985.

Και την προηγούμενη βδομάδα διαπίστωσα ότι το Balthazar δεν έχει αλλάξει καθόλου. Πέμπτη βράδυ, ο κήπος ήταν ασφυκτικά γεμάτος από έναν κόσμο που έμοιαζε να μην έχει ακούσει λέξη για την κρίση. Απ’ ό,τι έμαθα διατηρείται ακόμα, έστω και χαλαρά, η «πόρτα». Κι εγώ, τη στιγμή που κατέβαινα από το ταξί, αναρωτιόμουν πώς ζήσαμε τόσα χρόνια εκείνη την ηλιθιότητα! Οι θαμώνες του Balthazar, ακόμα κι αν ζουν στο κέντρο της πόλης, είμαι βέβαιη πως βλέπουν την εξαθλίωσή του μόνο στην τηλεόραση, πως ξέρουν για τους «αγανακτισμένους», τις πορείες και τα επεισόδια από τα δελτία των οκτώ. Τίποτα δεν έδειχνε να έχει αλλάξει από εκείνο το καλοκαίρι της κούρσας του Χρηματιστηρίου, όταν ακόμα και στις παραλίες από τα κινητά εκφέρονταν οι λέξεις «πούλα» και «αγόρασε» πιο συχνά κι από το εκνευριστικό «έλα, πού είσαι;». Την εποχή που το μήκος και η διάμετρος του πούρου είχαν αποκτήσει χαρακτήρα δήλωσης πλούτου, κύρους, και φυσικά λεπτού γούστου. Που το να περνάς τις πόρτες αντίστοιχων κέντρων διασκέδασης και να σου μιλούν με το μικρό σου όνομα μπάρμαν και γκαρσόνια ήταν ατράνταχτο τεκμήριο επιτυχίας. Η «κοινή αφήγηση με θετικό δημιουργικό πυρήνα», που την απουσία της ανακαλύπτει όψιμα ο Γ. Βούλγαρης στο άρθρο του της 18/6 στα Νέα, τότε χάθηκε για την ελληνική κοινωνία. Τότε που επικράτησε η αφήγηση του απόλυτου ατομισμού, του εύκολου χρήματος και μαζί της η απίστευτη κενότητα. Και η απαξίωση του συστήματος ξεκίνησε με τη «φούσκα» του χρηματιστηρίου και συνεχίστηκε, αφού τελείωσε η εθνεγερτική φαντασίωση των Ολυμπιακών αγώνων, με μια καταιγίδα σκανδάλων, με τον ξεπεσμό της πολιτικής σε πρακτικές που θύμιζαν ιταλική μαφία, με εξωφρενικές δηλώσεις υπουργών περί «νομίμου» και «ηθικού». Φυσικά πάντα υπήρχαν και υπάρχουν ενδιαφέρουσες, θετικές και δημιουργικές αφηγήσεις ατόμων ή μικρών ομάδων, αλλά το σύνολο του ελληνικού πληθυσμού «έχασε την μπάλα», δεν ήξερε πια τι να πιστέψει, από πού να κρατηθεί. Οι «Ολυμπιακοί αγώνες», η τελευταία του φαντασίωση, ξεχάστηκαν σχεδόν με την τελετή λήξης και άφησαν πίσω τους απλήρωτους λογαριασμούς και το Μπάντμιντον, η είσοδος στη ζώνη του ευρώ φαινομενικά τουλάχιστον τον οδήγησε στη χειρότερη κρίση των τελευταίων σαράντα χρόνων, το πελατειακό σύστημα με το οποίο τον χειρίζονταν όλα αυτά τα χρόνια εξεμέτρησε τις μέρες του. Και τώρα τι;

Σήμερα, οι γραφιάδες των εφημερίδων ανακαλύπτουν το τέλος των κοινών αφηγήσεων και την απαξίωση της πολιτικής και του κοινοβουλευτικού συστήματος στην πλατεία Συντάγματος, στην αγανάκτηση και στα συνθήματα του τύπου «να καεί, να καεί το μπουρδέλο η Βουλή». Αντανακλαστικά δεινοσαύρου. Τόσα χρόνια τώρα, ποια ήταν η «κοινή αφήγηση» που συνέδεε και ενέπνεε την ελληνική κοινωνία;

Δεν διάλεξα τυχαία το παράδειγμα του Balthazar, το διάλεξα γιατί το Balthazar της δεκαετίας 1973-1983 αποτελούσε πράγματι έναν τόπο όπου συγκεντρώνονταν άνθρωποι που τους συνέδεε και τους ενέπνεε μια κοινή, θετική και δημιουργική, αφήγηση για τη μεταπολιτευτική Ελλάδα, ενώ το ίδιο εστιατόριο στη δεκαετία του ’90 ήταν πια ένας τόπος που εξέθετε αναίσχυντα την κατάρρευση κάθε κοινής αφήγησης. Γιατί λοιπόν κρούουν τώρα τον κώδωνα του κινδύνου οι αρθρογράφοι των εφημερίδων, γιατί δεν βλέπουν ότι στο Σύνταγμα αρθρώνονται κάποια ψήγματα έστω αυτής της νέας κοινής αφήγησης, γιατί δεν αντιλαμβάνονται επίσης ότι καθετί θετικό, και οι «κοινές αφηγήσεις» φυσικά, ξεκινά από μια άρνηση, από μια απόρριψη.

Αποτελεί κοινό τόπο στις εφημερίδες ότι το μόνο που ζητούν οι συγκεντρωμένοι στις πλατείες είναι να μην αλλάξει τίποτα, ότι το μόνο που νοσταλγούν είναι η Ελλάδα της προ κρίσης περιόδου με όλη τη γνωστή παθολογία της. Κι όμως αν πάει κανείς ένα βράδυ στην πλατεία Συντάγματος και το ίδιο ή ένα άλλο βράδυ στο Balthazar, θα καταλάβει ότι οι άνθρωποι στην πλατεία Συντάγματος έχουν αρχίσει να αντιλαμβάνονται πως η Ελλάδα πρέπει ν’ αλλάξει, πως η κοινή αφήγηση πρέπει να φτιαχτεί, πως πρέπει να ξαναβρούν κάτι να πιστέψουν. Κάποιοι απ’ αυτούς το έχουν καταλάβει άτσαλα, αφελώς, χωρίς βαθιά σκέψη, χωρίς σαφείς διατυπώσεις. Κάποιοι απ’ αυτούς θα αλλάξουν πραγματικά μέσα απ’ αυτή την εμπειρία. Κάποιοι θα βρουν στοιχεία για να φτιάξουν αυτή την «κοινή αφήγηση». Αυτοί που δεν το έχουν καταλάβει είναι οι θαμώνες του Balthazar. Γι’ αυτό και δεν με νοιάζει τι έκαναν πριν το Σύνταγμα οι συγκεντρωμένοι στην πλατεία. Γι’ αυτό και δεν έχει μεγάλη σημασία αν πούλησαν την ψήφο τους για μια θέση στο Δημόσιο, αν είναι εθνικιστές ή αριστεριστές, φοροφυγάδες ή προώρως συνταξιοδοτηθέντες, ή αν μέχρι χτες ονειρεύονταν να περάσουν ένα βράδυ τη σκληρή ή χαλαρή πόρτα του Balthazar. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι βρίσκονται τώρα εδώ και συμμετέχουν στο συμβάν, σ’ ένα συμβάν που τους έχει ήδη ή πρόκειται να τους αλλάξει.

Και νομίζω πως αυτό το αίτημα της αλλαγής, το «Ή αλλάζουμε ή βουλιάζουμε», έχει περισσότερες πιθανότητες να το συνειδητοποιήσει η πλατεία Συντάγματος, περισσότερες σίγουρα από τους θαμώνες του Balthazar, περισσότερες ίσως κι από τον πρωθυπουργό, την κυβέρνησή του κι ένα μεγάλο μέρος του πολιτικού προσωπικού, που συνεχίζουν να απαξιώνουν και να εξευτελίζουν τις αξίες που θα μπορούσαν να στηρίξουν μια «κοινή αφήγηση».

Κοντέινερ #17

2011-06-13T16:54:00.001+03:00

William Hogarth and the South Sea Company

2011-06-07T04:24:00.008+03:00

Η παραπάνω γκραβούρα του άγγλου ζωγράφου William Hogarth, που ανήκει στο στυλ της παράδοσης της πολιτικής καρικατούρας, είναι εμπνευσμένη από τη μανία για οικονομική και πολιτική κερδοσκοπία που ξεκίνησε στην Αγγλία γύρω στο 1711 και κατέληξε εννέα χρόνια αργότερα σε γενικό οικονομικό χάος και χρεωκοπία.

Η ιστορία της κρίσης έχει ως εξής. Μια εταιρεία, η South Sea Company ήταν μια Βρεττανική μετοχική εταιρεία, που ιδρύθηκε το 1711. Της δόθηκε το μονοπώλιο του εμπορίου με τις Ισπανικές αποικίες της Λατινικής Αμερικής, σαν μέρος μιας συνθήκης που έγινε κατά την διάρκεια του ''Πολέμου της Ισπανικής Διαδοχής'', με αντάλλαγμα την ανάληψη από τη μεριά της εταιρείας, να αποπληρώσει το εθνικό χρέος της Αγγλίας που δημιουργήθηκε στον πόλεμο. Οι πλουτοπαραγωγικές πηγές των τότε άγνωστων και εξωτικών περιοχών εθεωρούντο ανεξάντλητες. Η κερδοσκοπία πάνω στο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας, οδήγησε σε μια τεράστια οικονομική φούσκα το 1720, με τις μετοχές της εταιρείας να ανεβαίνουν πολύ γρήγορα από τις 100 στις 1000 λίρες κάθε μια. Πολλοί αφελείς επενδυτές χρεωκόπησαν όταν έσκασε η φούσκα και η αξία του κεφαλαίου της South Sea Company κατέρρευσε. Ακολούθησε πολιτικό σκάνδαλο, όταν έγιναν γνωστές οι απάτες μεταξύ των διευθυντών της εταιρείας και η παράλληλα συμπλέουσα διαφθορά στους υπουργούς.

Η ωμή αλληγορική δουλειά του Hogarth, απεικονίζει τον λαό να αναλώνεται σε κερδοσκοπίες κάθε είδους, σε τέτοιο βαθμό που να λησμονεί τις ''ανησυχίες'' της μεσαίας τάξης για το εμπόριο, τη βιομηχανία, τη θρησκεία,, την τιμή και την αξιοπρέπεια. Στο κέντρο μιας καρναβαλικής σκηνής, που είναι γεμάτη με βία και χάος, στέκεται ένας μύλος, ένα ''γύρω-γύρω όλοι'' μιας παιδικής χαράς, που το τρέχει η South Sea Company. Καβάλα σ΄αυτό βρίσκεται μια παράξενη ποικιλία από φιγούρες.

Ένας τρομοκρατημένος Σκωτσέζος ευγενής, ένας χαρωπός τύπος, μια στρίγγλα μάγισσα, ένας τεμπέλης λούστρος, και ένας κληρικός που χαριεντίζεται με μια πουτάνα. Στην κορυφή του τροχού της τύχης στέκεται μια κατσίκα, το σύμβολο της επιθυμίας, στο διπλανό σπίτι με τα κέρατα στην οροφή οι γυναίκες διαλέγουν άνδρες στη λοταρία, ενώ στο βάθος διακρίνεται ο σταυρός της εκκλησίας του Αγίου Παύλου.

Αριστερά, το κυβερνείο (που αναγνωρίζεται από το άγαλμα του Μαγώγ προστάτη του Σίτυ, του οικονομικού κέντρου του Λονδίνου) έχει καταληφθεί από τον διάβολο που στέκεται με ένα δρεπάνι κάτω από το ρολόι, σαν άρχοντας του χρόνου, κατακρεουργώντας την Τύχη (Fortune) και πετώντας τα κομμάτια της στις μάζες που καυγαδίζουν για να τα αρπάξουν. Ένας πορτοφολάς κλέβει ένα ''διδάσκαλο'' στο πλήθος. Στη γωνία, τρεις άλλοι ''διδάσκαλοι'' διαφορετικών δογμάτων παίζουν τον παπά, με συμπεριφορά αντίστοιχη αυτής των Ρωμαίων, που έπαιξαν στα ζάρια τον μανδύα του Ιησού. Στο προσκήνιο η ''Τιμιότητα'' θρυμματίζεται στον τροχό, ενώ παρευρίσκεται μόνο ένας απαθής κληρικός.

Κάτω από το μνημείο της ''Μεγάλης Φωτιάς του Λονδίνου'' που στη γκραβούρα το κοσμούν αλεπούδες, η ''Εντιμότητα'' μαστιγώνεται από τη ''Διαστροφή'' η οποία ετοιμάζει τη δολοφονία της, ενώ ταυτόχρονα της πέφτει η μάσκα. Βοηθός της είναι ένας πίθηκος που αφαιρεί το πουκάμισο από την ''σαν του Χριστού'' πλάτη της ''Εντιμότητας''. Στη σκιά μπροστά, το ''Εμπόριο'' μαραζώνει μόνο του πεσμένο στο έδαφος. (Το ΔΝΤ δεν έχει φανεί ακόμα, στρίβει στη γωνία του χρόνου).

Ηλίας Μαρμαράς

Η δημοκρατία γεννιέται στις πλατείες

2011-06-07T01:27:00.003+03:00

του Χρήστου Γιοβανόπουλου

Ίσως δεν υπάρχει καλύτερη απόδειξη της τομής που αποτελεί το “κίνημα των πλατειών” από τον ανοιχτό, συμμετοχικό, αμεσοδημοκρατικό τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας του. Μέσα σε μία βδομάδα έχει δώσει ζωή σε μία άλλου τύπου πολιτική κουλτούρα που υπερβαίνει κυριολεκτικά όλα τα γνωστά μοντέλα οργάνωσης και αγώνα μέχρι τώρα.

Αν και το ζήτημα των διαδικασιών του είναι ατελές, επανέρχεται συνέχεια και απασχολεί ξανά και ξανά, είναι ωστόσο η μεγαλύτερη παρακαταθήκη που ήδη αφήνει στην πολιτική και κοινωνική ζωή του τόπου. Αυτό δεν σημαίνει πως δεν υπάρχουν προβλήματα ανοργανωσιάς, αναποτελεσματικότητας, αργοπορίας. Λαμβάνοντας υπ’όψιν όμως τον εκρητικό ρυθμό ανάπτυξης του, την έλλειψη προηγούμενης εμπειρίας του δυναμικού που το ξεκίνησε, όπως και την ανάγκη σύνθεσης βήμα το βήμα ετερόκλητων και διαφορειτκών απόψεων όλων των συμμετεχόντων μέσα από ανοιχτές διαδικασίες, όλα αυτά είναι αναμενόμενα. Αν και χρονοβόρες οι διαδικασίες του είναι ευέλικτες και κάθε μέρα τροποποιούνται, αυτοκριτικάρονται, διορθώνονται με βάση τα λάθη, τις παρατηρήσεις και τις προτάσεις που προκύπτουν από την ίδια την δοκιμασία τους στην πράξη.

Ο ανοιχτός, ισότιμος και συμμετοχικός χαρακτήρας διαδικασιών και τρόπων οργάνωσης είναι αποτέλεσμα της επιθυμίας να βρεθούν αυτές οι διαδικασίες που ενώνουν όλους όσους χτυπιούνται από την κρίση και δυσφορούν με το σημερινό πολιτικό σύστημα. Ο ειρηνικός και μη κομματικός χαρακτήρας της αρχικής έκκλησης ήταν η συνθήκη που διαμόρφωσε έναν κοινό δημόσιο χώρο όπου όλοι βρίσκονταν σε αυτόν μαζί, χωρίς διακριτικά, για να συναποφασίσουν μιλώντας από το ίδιο επίπεδο.

Η άρνηση να ορίσει ή εκλέξει εκπροσώπους, πέρα από την αμηχανία που προκαλεί στις δυνάμεις του κράτους που δεν ξέρουν πως να το αντιμετωπίσουν μιας και ανατρέπει τις τακτικές τους χειρισμού, συκοφάντησης και διάλυσης των λαϊκών εκδηλώσεων οργής, αυτή η επικύνδινη “απροσωπεία” του κατά τον Πρετεντέρη, είναι ο καλύτερος τρόπος διασφάλισης της διαφάνειας στην οργάνωση του, όπως και της θέλησης ό,τι παράγει το κίνημα να εκφράζει τους πάντες και όχι μόνο ένα, το πιο “πρωτοπόρο” (σικ) ή “πολιτικοποιημένο” (σικ) κομμάτι του.

Έτσι το ζήτημα των διαδικασιών δεν αποτελεί απλά ζήτημα οργάνωσης αλλά ουσίας. Ουσίας διαφύλαξης των συνθηκών ενότητας, συμμετοχής, ελεύθερης πρόσβασης στο δικαίωμα λόγου και στη λήψη αποφάσεων στις λαϊκές του συνελεύσεις, ομάδες εργασίας, θεματικές συνελεύσεις και άμεσης κρίσης και ελέγχου τους. Και αυτή η αντίληψη άρνησης κάθε είδους εκπροσώπησης ή διαμεσολάβησης, όπως εξασφαλίσεται με τη συνεχή εναλλαγή και ανακλητότητα στις διάφορες θέσεις, διαπερνάει όλες τις δομές και θεσμούς που γεννάει αυτό το κίνημα.

Στα πλαίσια αυτά διαοφοροποιείται και η στάση του απέναντι στα ΜΜΕ, με την άρνηση απεύθυνσης προς αυτά, έστω και με δελτία τύπου, την περιφρούρηση του τι φωτογραφίζεται ή κινηματογραφείται από τις διαδικασίες και την οργάνωση του, και κυρίως με τη δημιουργία δικών του καναλιών επικοινωνίας, με κεντρικό τον ιστότοπο του www.real-democracy.gr, σαν μοναδικού μέσου-φωνή των αποφάσεων του.

Η λαϊκή συνέλευση

Η καθημερινή λαϊκή συνέλευση της πλατείας Συντάγματος (9μμ), όπως και οι αντίστοιχες άλλων πόλεων, είναι οι μόνες που έχουν το δικαίωμα λήψης αποφάσεων. Η θεματολογία κάθε λαϊκής συνέλευσης ορίζεται με βάση την συζήτηση, τα αιτήματα και τις προτάσεις που κατατέθηκαν σε προηγούμενες συνελεύσεις.

Αυτά καταγράφονται όλα σε πρακτικά που δημοσιεύονται και ηλεκτρονικά, όπου επίσης μαζεύονται προτάσεις και μαζί με άλλα αιτήματα πολιτών που κατατίθενται στη διάρκεια της ημέρας στην γραμματεία, πηγαίνουν για ομαδοποίηση και σύνθεση στις αντίστοιχες θεματικές ομάδες και επιστρέφουν με τη μορφή συγκεκριμένων προτάσεων στην λαϊκή συνέλευση για διαβούλευση και έγκριση.

Τα τελικά ψηφίσματα διαμορφώνονται κατά τη διάρκεια της συνέλευσης ανάλογα με τις παρατηρήσεις των ομιλούντων και τίθενται για έγκριση ή μη, πριν τις 12 μμ, ώστε να μην αποκλείονται από την ψηφοφορία οι εργαζόμενοι ή όσοι πρέπει να χρησιμοποιήσουν μέσα μαζικής μεταφοράς για να γυρίσουν στις γειτονιές τους.

Δικαίωμα λόγου έχουν όλοι και στην αρχή κάθε συνέλευσης, μετά την ανάγνωση και έγκριση της θεματολογίας, μοιράζονται κλήροι με αριθμούς σε όσους επιθυμούν να μιλήσουν και οι ομιλητές βγαίνουν με κλήρωση κατά τη διάρκεια της συνέλευσης. Συνήθως οι ομιλητές κυμαίνονται μεταξύ 80-100 μέχρι τη στιγμή της ψηφοφορίας, ενώ στις συνελέυσεις συμμετέχουν καθημερινά πάνω από 2000 κόσμου. Παρά το στοιχείο του τυχαίου, από την μέχρι στιγμής εμπειρία της συνέλευσης ο τρόπος αυτός έχει αποδειχτεί ο καλύτερος για να αποφεύγονται φαινόμενα εκβιασμού της ατζέντας ή των αποφάσεων της από οργανωμένου τύπου παρεμβάσεις.

Μετά τις 12 μμ, στιγμή μέχρι την οποία πρέπει η συνέλευση να έχει αποφασίσει, η συνέλευση συνεχίζεται σαν ανοιχτό βήμα διαλόγου.

Οι ομάδες εργασίας

Μέχρι στιγμής υπάρχουν πάνω από 15 ομάδες εργασίας και 12 θεματικές.

Οι ομάδες εργασίας αποτελούν την οργανωτική ραχοκοκαλιά της ζωής στην πλατεία και η συνεισφορά τους είναι ανεκτίμητη. Όχι μόνο γιατί δίνουν πρακτικές λύσεις και μέχρι στιγμής, παρά τα πολλά προβλήματα και καθυστερήσεις, έχουν ανταποκριθεί στις συνεχώς αυξανόμενες ανάγκες διαμόρφωσης και λειτουργίας του χώρου και των διαδικασιών στην πλατεία, αλλά κυρίως γιατί ήταν αυτές οι ίδιες η καλύτερη έκφραση του πνεύματος προσφοράς του κόσμου, της επιθυμίας του να πάρει τη ζωή του στα χέρια του και των δυνατοτήτων της αυτοοργάνωσης του, χωρίς ειδικούς και κεφάλαια, αλλά στηριγμένος μόνο στις ίδιες του τις δυνάμεις. Στις λίστες των ομάδων έχουν εγγραφεί χιλιάδες κόσμου και αυτή η διαθεσιμότητα είναι η κινητήρια δύναμη του κινήματος παρ’όλο που δεν έχει αξιοποιηθεί με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο μέχρι στιγμής, λόγω και της αλματώδους ανάπτυξης του.

Είναι χαρακτηριστικό ότι παρά τις μεγάλες ανάγκες που υπάρχουν και παρά την τεράστια προσφορά του κόσμου να προσφέρει οικονομική ενίσχυση έχει απορριφθεί η ιδέα δημιουργίας ταμείου. Οχι μόνο για λόγους κινδύνων στη διαχείριση των χρημάτων, αλλά και για να δειχθεί ότι υπάρχει και άλλος τρόπος που μπορούν να γίνονται τα πράγματα. Έτσι προτείνονται οι προσφορές σε είδος που μπορεί να είναι από στυλό και φαγητό, μέχρι μικροφωνικές εγκαταστάσεις και προβολείς ταινιών. Ένα πεδίο που η διάθεση προσφοράς του κόσμου έχει ξεπεράσιε κάθε προσδοκία.

Μέχρι στιγμής λειτουργούν ομάδες τεχνικής υποστήριξης, εφοδιασμού υλικών, καλλιτεχνών, καθαρισμού, γραμματειακής υποστήριξης, σίτισης, μεταφράσεων, σεβασμού (περιφρούρησης), επικοινωνίας – multimedia, νομικής υποστήριξης, εξορμήσεων, υγείας, τράπεζας χρόνου και ανταλλαγής υπηρεσιών, ψυχραιμίας, αγγελιοφόρων. Η κάθε ομάδα έχει χωριστεί σε υποομάδες, ανάλογα με τους ειδικούς τομείς δουλειάς. Οι ομάδες συνεδριάζουν με ανοιχτό συνελευσιακό τρόπο κάθε μέρα στις 6 μμ και η ομάδα αγγελιοφόρων εξασφαλίζει ότι οι ανάγκες και οι προτάσεις τους θα γίνουν κοινό κτήμα όλων των ομάδων για την καλύτερη συνεργασία και επίλυση όπιων προβλημάτων.

Οι θεματικές συνελεύσεις

Η λειτουργία των θεματικών συνελεύσεων προέκυψε από την ανάγκη και απαίτηση του κόσμου, όπως εκφράζονταν μέσα από τα ανοιχτά βήματα της συνέλευσης και των διαδικτυακών τόπων (ιστοσελίδα, facebook κλπ.), να υπάρξουν επεξεργασίες και θέσεις για τα καυτά προβλήματα, για όλους αυτούς τους λόγους που κατέβασαν τον κόσμο στους δρόμους και στις πλατείες. Επίσης εξυπηρετούν και την ανάγκη διαμόρφωσης κατάλληλων συνθηκών για μία πιο διεξοδική συζήτηση ειδικών θεμάτων πριν την απόφαση τους, κάτι που η κεντρική λαϊκή συνέλευση δεν θα επέτρεπε σαν διαδικασία να γίνει. Έτσι έχουν δημιουργηθεί θεματικές συνελεύσεις οικονομίας και προτάσεων εξόδου από την κρίση, εργασίας και ανέργων, εκπαίδευσης και φοιτητών, υγείας και ασφάλισης, ποεριβάλλοντος, τεχνολογίας, αλληλεγγύης, ατόμων με ειδικές ανάγκες, δικαιοσύνης και νομικών ζητημάτων, διαβούλευσης του χρέους. Οι συνελεύσεις αυτές συναντιούνται κάθε μέρα στις 7μμ με 9μμ και σε κάποιες από αυτές ήδη πέρνουν μέρος εκατοντάδες κόσμου. Η ουσιαστικοποίηση της λειτουργίας τους σε μεγάλο βαθμό θα βοηθήσει και την τροφοδότηση της συζήτησης και θεματολογίας της λαϊκής συνέλευσης αλλά και την προσπάθεια έκφρασης συγκεκριμένου λόγου για την ανατροπή του σημερινού συστήματος και διεψόδου της χώρας με βάση τη θέληση του λαού.

The art of forgetting

2011-06-06T14:57:00.002+03:00

Continental Drift Ηλίας Μαρμαράς

The art of forgetting

Η ανάγκη και το δικαίωμα να ξεχνάς στη ψηφιακή εποχή 1.

Οι νευροεπιστήμονες και οι ψυχολόγοι συζητούν συνεχώς για το τι σημαίνει να ΄΄ξεχνάς΄΄πληροφορίες αποθηκευμένες στον εγκέφαλο ως μακροπρόθεσμη μνήμη 2. Κάποιοι ισχυρίζονται πως τέτοιες πληροφορίες δεν μπορούν να σβηστούν, παρά μόνο μέσω φυσιολογικής καταστροφής των συγκεκριμένων εγκεφαλικών περιοχών. Λένε πως όταν ξεχνάμε, αυτό που χάνεται δεν είναι η ίδια η πληροφορία, αλλά ο σύνδεσμος που οδηγεί σ΄αυτή. Κάτι σαν μια ιστοσελίδα στο διαδίκτυο , που καμία άλλη δεν συνδέεται μαζί της, άρα αφού κανένας σύνδεσμος δεν αναφέρεται σ΄αυτή τη σελίδα, η πληροφορία δεν μπορεί να βρεθεί ακόμα και μετά από τεράστια έρευνα.

Ο Daniel Shacter 3, είναι σκεπτικός απέναντι σ΄αυτήν τη μηχανιστική περιγραφή του ανθρώπινου μυαλού σαν μιας γιγαντιαίας και ακριβούς μεν, αλλά παρόλαυτα ατελούς αρχειοθήκης. <<Πρέπει να είμαστε προσεκτικοί λέει, να μην παγιδευτούμε σε μεταφορές του τύπου: πως οι υπολογιστές αποθηκεύουν και ανακτούν πληροφορίες και υπό το βάρος της σύγχρονης τεχνολογίας να εκλάβουμε τον ανθρώπινο εγκέφαλο σαν ένα ντετερμινιστικό βιολογικό κομπιούτερ.>> Αντιπροτείνει μια θεώρηση της μακροπρόθεσμης μνήμης, όχι σαν αμετάβλητα χαραγμένη '' πάνω σε πέτρα'' από την οποία μόνο ανακαλούμε, αλλά πως το μυαλό μας διαρκώς αναδιαμορφώνει τις μνήμες βασιζόμενο -τουλάχιστον εν μέρει- στις επιλογές και ανάγκες που έχουμε τη στιγμή που θυμόμαστε. Για τον Shacter η μνήμη είναι ζωντανή, εξελισσσόμενη κατασκευή.

Η A.J, είναι η περίπτωση μιας γυναίκας από την Καλλιφόρνια που ''πάσχει'' από θυμησία 4, δηλαδή μια σπάνια, εκπληκτική δυνατότητα ανάκλησης μνημών, που θα συμφωνούσε με τον Shacter. Μια τέτοια, σχεδόν τέλεια ικανότητα ανάκλησης της μακροπρόθεσμης μνήμης χωρίς πολύ προσπάθεια, μοιάζει αρχικά σαν ουράνιο δώρο. Κανένας λόγος να ανησυχεί κανείς πια ''για το που είναι τα κλειδιά'' ή ''που βρίσκεται παρκαρισμένο το αυτοκίνητο'' , ποια ή ποιος έχει γενέθλια και πως λένε κάποιο γνωστό σου πρόσωπο που συναντάς τυχαία. Αλλά η A.J έχει διαφορετική άποψη. Γι΄αυτήν <<το να θυμάται είναι ταυτόχρονα κάτι που την τρελλαίνει και την κάνει να νοιώθει μοναξιά.>> Η εξαιρετική μνήμη της δεν την καθιστά καθόλου πιο ευτυχή, ούτε πιο πετυχημένη στην επαγγελματική καρριέρα της. Έχει μια σχετικά νορμάλ ζωή, αλλά ξοδεύει ασυνήθιστα πολύ χρόνο βυθισμένη στο παρελθόν της αντί να ευχαριστιέται το παρόν.

Το να ξεχνάμε δεν είναι κάτι που βρίσκεται μόνο στο κέντρο της ανθρώπινης εμπειρίας, είναι επίσης σημαντικό και για τα άλλα ζωντανά πλάσματα, για την ζωή την ίδια. Στην ουσία, η δυσκολία να θυμόμαστε μπορεί να είναι αποτέλεσμα του δεύτερου νόμου της θερμοδυναμικής, ενός από τους πιο στοιχειώδεις κανόνες της φύσης. Σύμφωνα μ΄αυτόν το νόμο, στο σύμπαν -που είναι ένα θερμοδυναμικό σύστημα- η ακαταστασία, το χάος, τείνουν να αυξάνονται. Και δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα γι΄αυτό. Φυσικά, υπάρχει η δυνατότητα μείωσης μέρους της ακαταστασίας σε ελεγχόμενα περιβάλλοντα, αλλά για να γίνει αυτό απαιτείται έξτρα προσπάθεια -ενέργεια με όρους φυσικής- που οδηγεί τελικά σε μεγαλύτερο χάος- όχι μέσα στον ελεγχόμενο χώρο αλλά απέξω -από αυτό που είχαμε πρίν. Η παραγωγή μνήμης είναι ένα είδος δημιουργίας τάξης μέσα στο μυαλό, που απαιτεί ενέργεια. Η λήθη από την άλλη, που μπορεί να είναι μια τυχαία διαδικασία, δεν απαιτεί υψηλή κατανάλωση ενέργειας. Με άλλα λόγια η φυσική μας λέει πως το να θυμόμαστε, αντίθετα από το να ξεχνάμε τυχαία, είναι πάντα δαπανηρό.

Από τις πρώτες στιγμές εμφάνισης της ανθρωπότητας, προσπαθούμε να θυμόμαστε, να κρατάμε τις γνώσεις μας, να διατηρούμε τις αναμνήσεις μας και γι΄αυτό το λόγο επινοούμε συσκευές και μηχανισμούς προκειμένου να μας βοηθήσουν. Για χιλιετίες, το να ξεχνάμε παρέμενε πιο εύκολο και πιο φτηνό από το να θυμόμαστε. Πόσο πολύ θυμόμασταν και πόσο ξεχνάγαμε άλλαζε από εποχή σε εποχή, σε σχέση με τα εργαλεία που επινοούσαμε. Αλλά στοιχειωδώς τουλάχιστον, θυμόμασταν αυτό που τέλος πάντων θεωρούσαμε αρκετά σημαντικό για να κάνουμε τον κόπο και ξεχνάγαμε τα υπόλοιπα. Μέχρι πρόσφατα, το γεγονός πως το να θυμόμαστε ήταν πάντα λίγο πιο δύσκολο απ΄ότι να ξεχνάμε, μας βοήθησε να αποφύγουμε τη βασική ερώτηση: αν θα θέλαμε να θυμόμασταν τα πάντα για πάντα, εφόσον βέβαια θα μπορούσαμε. Αυτό δεν συμβαίνει πια.

Στη ψηφιακή εποχή που ζούμε, η παλιά ισορροπία μεταξύ του να θυμάσαι και να ξεχνάς έχει διαταραχτεί σημαντικά. Η ψηφιοποίηση, ο δυαδικός κώδικας, δηλαδή η θεωρητική υποστήριξη της ψηφιακής επανάστασης, έχει σαν αποτελέσματα φτηνή αποθήκευση πληροφοριών, εύκολη ανάκτηση τους και τελευταία σχεδόν παγκόσμια δυνατότητα πρόσβασης σ΄αυτές. Σήμερα, το να ξεχνάς είναι δύσκολο και κοστίζει ενώ το να θυμάσαι φτηνό και εύκολο. Με τα ψηφιακά εργαλεία που παρέχονται, είτε ατομικά είτε σαν κοινωνίες, έχουμε αρχίσει να ξεμαθαίνουμε να ξεχνάμε, να σβήνουμε από τις καθημερινές μας πρακτικές έναν από τους πιο στοιχειώδεις μηχανισμούς της ανθρωπότητας. Ας μην ξεχνάμε πως η πληροφορία δεν συνιστά γνώση, η πληροφορία είναι απλά πληροφορία, που μπορεί να οδηγήσει ενδεχομένως σε γνώση, μέσα όμως από πολύπλοκους μηχανισμούς που εμπεριέχουν και τη δυνατότητα της λήθης.

Όπως ειπώθηκε στην αρχή, ευτυχώς ή δυστυχώς η ανθρώπινη λειτουργία του να θυμάσαι, δεν είναι μια μηχανιστική διαδικασία ανάκτησης γεγονότων από το παρελθόν, αλλά μάλλον η συνεχής ανακατασκευή του παρελθόντος βασισμένη στο παρόν. Μάλιστα μοιάζει το παρόν να παίζει μεγαλύτερο ρόλο στη διαδικασία ανάμνησης, από το ίδιο το γεγονός που έχει όντως συμβεί στο παρελθόν. Έτσι έχουμε να κάνουμε με δύο ριζικά διαφορετικές διαδικασίες που σχετίζονται με τη μνήμη και τη λήθη. Ενώ σαν βιολογικά όντα συνεχίζουμε να ξεχνάμε και να ανακατασκευάζουμε τα στοιχεία του παρελθόντος μας, κάποιοι άλλοι μπορούν χρησιμοποιώντας ψηφιακά μέσα να έχουν πρόσβαση στα αποθηκευμένα, μη ανακατασκευασμένα γεγονότα. Δηλαδή ενώ το παρελθόν που θυμόμαστε εμείς αλλάζει και εξελίσσεται, σε μια άλλη εκδοχή αυτό το παρελθόν που έχει ''ψηφιοποιηθεί'' είναι διαρκώς παγωμένο μέσα στο χρόνο. Αυτές οι δύο εκδοχές προφανώς συγκρούονται, από τη μια η παγωμένη μνήμη που έχουν οι άλλοι για μας -κάτι σαν τα αποθηκευμένα data στους servers της Google και του facebook ή οι συνομιλίες που έχουμε κάνει στα chat του Skype, που πρόσφατα αγόρασε η Microsoft- και από την άλλη η διαρκώς εξελισσόμενη μνήμη που αναδύεται μέσα στα κεφάλια μας. Είναι νομίζω προφανές πως αν αυτές οι υποθέσεις ισχύουν, τι συνέπειες θα υπάρξουν στα κοινωνικά, πολιτικά κ.τ.λ επίπεδα που συγκροτούν τις ζωές μας.

Σε μια συνέντευξη του στους New York Times πριν λίγα χρόνια, ο Eric Schmidt (Google's executive) περιέγραψε τη ψηφιακή μνήμη του μέλλοντος <<σαν το να ζεις μαζί με την μόνιμη καταγραφή του ιστορικού σου>> και πρόσθεσε πως <<οι άνθρωποι πρέπει να γίνουν πολύ πιο προσεκτικοί στο πως μιλάνε, πως συσχετίζονται και τι προβάλλουν στους άλλους από τον εαυτό τους.>> Ο υπαινιγμός είναι ξεκάθαρος: αν δεν θέλει κάποιος να εκτεθεί, δεν πρέπει να ασκεί κριτική. Αυτό φυσικά ενδυναμώνει τη διαφορά εξουσίας μεταξύ του επιτηρητή και του επιτηρώμενου, κάτι που θυμίζει το πανόπτικον του J. Bentham 5, δηλαδή το μοντέλο επιτήρησης των φυλακισμένων. Με άλλα λόγια εφόσον κανείς μας δεν ξέρει ποιος και πότε κοιτάζει τις όποιες δημοσιεύσεις μας στο web 2.0, για παράδειγμα, δεν μένει παρά να υποθέσουμε πως αυτό συμβαίνει από οποιονδήποτε και ανα πάσα στιγμή. Διακόσια χρόνια μετά τον Bentham, ο M. Foucault επέκτεινε την ιδέα του πανόπτικον ισχυριζόμενος πως δεν εφαρμόζεται πια μόνο στις φυλακές, αλλά σε όλες τις ιεραρχημένες δομές όπως στα σχολεία, στο στρατό, στους χώρους εργασίας. Αν ο Foucault ζούσε σήμερα, σίγουρα θα περιέγραφε την ψηφιακή μνήμη σαν ένα αποτελεσματικό τρόπο πανοπτικού ελέγχου, που υποστηρίζει τον έλεγχο των ιεραρχικών οργανισμών και τις κοινωνικές δομές, ενώ ταυτόχρονα αυξάνει και βαθαίνει την ήδη υπάρχουσα άνιση διανομή της εξουσίας που βασίζεται στον έλεγχο της πληροφορίας.

Σε μία από τις ιστορίες του Μπόρχες ο ήρωας Ireneo Funes 6, δεν μπορεί πια λόγω ενός ατυχήματος να ξεχάσει και παραμένει δέσμιος των αναμνήσεων του, καταλήγοντας ανίκανος να σκεφτεί. ''Το να σκέφτεσαι'' λέει ο Μπόρχες ''σημαίνει να αγνοείς (να ξεχνάς) διαφορές, να γενικεύεις, να αφαιρείς''. Μετά το ατύχημα του ο Funes είναι καταδικασμένος να βλέπει μόνο τα δέντρα και ποτέ το δάσος. Το αντίστροφο από αυτό που συμβαίνει στην ''Αναζήτηση του χαμένου χρόνου'' του Μαρσέλ Προύστ, όπου η ανθρώπινη ικανότητα ''του να ξεχνάς'' είναι η πεμπτουσία που μας επιτρέπει να υπερβούμε το μερικό και να αντιληφθούμε το γενικό.

Η ανάγκη να επαναεισάγουμε την ιδέα της λήθης στη ψηφιακή εποχή, η επινόηση ενός είδους ''art of forgetting'', είναι ένα ακόμα επιτακτικό αίτημα που αντιμετωπίζουμε. Οι πληροφορίες, και όχι μόνο αυτές που αφορούν στα άμεσα προσωπικά δεδομένα, αλλά όλες οι πληροφορίες που προκύπτουν από τις ψηφιακές μας διαδρομές στα δίκτυα, πρέπει να αποκτήσουν ημερομηνία λήξης. Αλλιώς, σύντομα δεν θα μιλάμε μόνο για ένα χωρικό πανόπτικον αλλά και για χρονικό, ένα πλέγμα φτιαγμένο από όλες τις λέξεις και τις πράξεις μας, που θα συνθλίβει κάθε θέληση μας να πούμε αυτό που εννοούμε, αποτρέποντας μας από κάθε ουσιαστική εμπλοκή στην κοινωνία.

1. Το παρακάτω άρθρο βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στο βιβλίο Delete, του Viktor Mayer - Schönberger, καθηγητή στο τμήμα Internet Governance and Regulation, στο Oxford Internet Institute.

2. Η ικανότητα ενός ατόμου να συγκρατεί πληροφορίες για ένα χρονικό διάστημα, που κυμαίνεται από λεπτά ή ώρες, μέχρι μήνες ή χρόνια.

3. Daniel Schacter, αμερικανός καθηγητής ψυχολογίας στο πανεπιστήμιο Χάρβαρντ http://en.wikipedia.org/wiki/Daniel_Schacter

4. http://en.wikipedia.org/wiki/Hyperthymesia

5. Jeremy Bentham, άγγλος νομικός και φιλόσοφος του 18ου αιώνα, http://en.wikipedia.org/wiki/Jeremy_Bentham

6. ''Funes el memorioso'' , διήγημα του Jorge Luis Borges. http://en.wikipedia.org/wiki/Funes_the_Memorious

2011-06-05T18:07:00.002+03:00

The art of forgetting

2011-06-03T15:03:00.004+03:00

Μάλιστα μοιάζει το παρόν να παίζει μεγαλύτερο ρόλο στη διαδικασία ανάμνησης, από το ίδιο το γεγονός που έχει όντως συμβεί στο παρελθόν. Έτσι έχουμε να κάνουμε με δύο ριζικά διαφορετικές διαδικασίες που σχετίζονται με τη μνήμη και τη λήθη. Ενώ σαν βιολογικά όντα συνεχίζουμε να ξεχνάμε και να ανακατασκευάζουμε τα στοιχεία του παρελθόντος μας, κάποιοι άλλοι μπορούν χρησιμοποιώντας ψηφιακά μέσα να έχουν πρόσβαση στα αποθηκευμένα, μη ανακατασκευασμένα γεγονότα.

Απόσπασμα από άρθρο του Ηλία Μαρμαρά

Κοντέινερ #17, κυκλοφορεί Δευτέρα 6 Ιουνίου με την Ελευθεροτυπία

Ατενύστας

2011-06-03T14:59:00.004+03:00

Γιατί το βασικότερο είναι πως οι atenistas δεν είναι απολιτικοί, όπως τους βολεύει να πλασάρονται. Οι εμπνευστές τους έχουν συγκεκριμένη και συχνάκις καταγεγραμμένη στα media που αρθρογραφούν κοσμοθεωρία, η οποία (όλως τυχαίως) έρχεται και «κουμπώνει» με πλάνα και σχέδια εργολάβων, επενδυτών και, άμα λάχει, πριμοδότηση των δημάρχων που θα τα βοηθήσουν.

Απόσπασμα από άρθρο του Σπύρου Δερβενιώτη

Κοντέινερ #17, κυκλοφορεί Δευτέρα 6 Ιουνίου με την Ελευθεροτυπία

Λαρς Φον Τρίερ - Ο «προβοκάτορας»

2011-06-01T16:21:00.002+03:00

Γυναίκες

Μετά την ταινία μου Μήδεια, έχω γυναίκες στους πρωταγωνιστικούς ρόλους και αυτό γιατί πραγματικά δουλεύω πολύ πιο καλά μαζί τους. Το πρόβλημα με τους άντρες είναι ότι σε κατουράνε πίσω από την πλάτη σου και μένουν μόνο στους μυς τους, ενώ η γυναίκα από τη φύση της τα δίνει όλα και είναι η μόνη που επιβιώνει σε στιγμές κρίσης. Είναι πιο καλές οι γυναίκες και σε καταλαβαίνουν.

Συνέντευξη του Λαρς Φον Τρίερ στην Ελευθερία Γεροφωκά

Κοντέινερ #17, κυκλοφορεί Δευτέρα 6 Ιουνίου με την Ελευθεροτυπία

Η ιστορία του ευέξαπτου βοσκού και του πιστού σκύλου

2011-06-01T15:54:00.003+03:00

Στα μπουζούκια όταν ξεκινήσει το πρόγραμμά στις 23.40 σβήνουν τα φώτα και μια μικρή τραγουδίστρια σε ένα μικρό καμαρίνι φιλάει ένα μικρό αρκουδάκι που της έχουνε πάρει δώρο δύο μικροί θαυμαστές που έχουν γράψει σε ένα μικρό καρτελάκι «θα σε λατρεύουμε για πάντα γιατί είσαι η καλύτερη, πόσο σε αγαπάμε, με αγάπη, Γιάννης - Κατερίνα» για να πάρει δύναμη και ενέργεια. Η μικρή τραγουδίστρια θα πει κάποια επιτυχημένα τραγούδια διασκευασμένα από τον νεαρό μαέστρο και μετά θα φύγει ιδρωμένη προσπαθώντας ν’ αφήσει στην πίστα με το τακουνάκι της όσο πιο πολλά σημάδια γίνεται για να βρει το δρόμο του γυρισμού.

Απόσπασμα από άρθρο του Ευθύμη Φιλίππου

Κοντέινερ #17, κυκλοφορεί Δευτέρα 6 Ιουνίου με την Ελευθεροτυπία

ΦΕΤΟΣ Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΘΑ ΦΟΡΕΘΕΙ ΠΟΛΥ!

2011-06-01T15:23:00.004+03:00

Όταν παρουσιάστηκαν κινήματα αντίστασης στη διαφημιστική πλύση εγκεφάλου, τα οποία παραποιούσαν διαφημίσεις (adbusting), οι ίδιες οι εταιρείες τα πρόβαλαν ως «το νέο hip» σε μια συντεταγμένη προσπάθεια καπήλευσής τους στο πλαίσιο της προώθησης προϊόντων. Το στοιχείο της ειρωνείας και της αυτο-υπονόμευσης έγινε βασικό συστατικό των διαφημίσεων, όσο οι εμπνευστές τους έβλεπαν το νεανικό κοινό να αδιαφορεί και να οργίζεται τόσο με την προωθούμενη επιχειρηματική κουλτούρα, όσο και με τις οικονομικές ή πολιτικές συνθήκες που επέτρεψαν την ανάπτυξή της.

Απόσπασμα από άρθρο της Κατερίνας Κιτίδη

Κοντέινερ #17, κυκλοφορεί Δευτέρα 6 Ιουνίου με την Ελευθεροτυπία

Έχω ένα όνειρο (όπου σκουπίζει τα δάκρυά μου ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ)

2011-05-31T15:39:00.008+03:00

Έχω ένα όνειρο σήμερα. Έχω ένα όνειρο ότι μια μέρα οι γειτονιές του μίσους, που τα χείλη όσων μετατρέπουν την αποξένωσή τους σε βία στάζουν λόγια μισαλλοδοξίας και άρνησης, θα αναπλαστούν σε μια κατάσταση όπου μαύρα αγόρια και κορίτσια θα μπορούνε να κρατιούνται χέρι χέρι με άσπρα αγόρια και κορίτσια και να περπατάνε τους δρόμους σαν αδέρφια. Έχω ένα όνειρο σήμερα.

Απόσπασμα από άρθρο της Άτζελας Δημητρακάκη

Κοντέινερ #17, κυκλοφορεί Δευτέρα 6 Ιουνίου με την Ελευθεροτυπία

Ο Fellini, ο Rubini και ο Τουρίστας

2011-05-31T15:25:00.005+03:00

Βγαίνω με μια γκόμενα που δεν με καυλώνει, αλλά μ’ αρέσει, είναι in, είναι lifestyle. Τα βράδια που δεν μου σηκώνεται, κουβεντιάζουμε, και μου λέει να πάω σ’ έναν ειδικό. Θα πάρω τα lifestyle φάρμακα και θα παντρευτώ την ξενέρωτη. Αν βγάλεις το style από το life η μητρόπολη θα ερημώσει. Το στυλ είναι εργοστάσιο. Η ζωή είναι εφεύρεση.

Απόσπασμα από άρθρο του Δημήτρη Δαλδάκη

Κοντέινερ #17, κυκλοφορεί Δευτέρα 6 Ιουνίου με την Ελευθεροτυπία

2011-05-30T18:20:00.001+03:00

ΟΜΟΤΙΜΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ / ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΓΝΩΣΗΣ

(ΤΡΟΠΟΙ ΥΠΑΡΞΗΣ ΤΟΥ «ΚΟΙΝΟΥ»)

Peer production / Knowledge Communities
(Modes of being in Common)

ΤΡΙΤΗ 31 ΜΑΙΟΥ
19.00μμ
Αμφιθέατρο Μ318, κτίριο Μπουμπουλίνας
Σχολή Αρχιτεκτόνων Ε.Μ.Π
Πατησίων 42

Ανοικτή συζήτηση

Πέτρος Λινάρδος (κοινότητες γνώσης)

και Γιώργος Παπανικολάου (ομότιμη παραγωγή)

Συντονιστής: Δημήτρης Παπαλεξόπουλος

(Στα πλαίσια των Δράσεων της Σχολής Αρχιτεκτόνων Ε.Μ.Π. και του μαθήματος «Το δικτυακό παράδειγμα και ο (κοινός) χώρος», του ΔΠΜΣ Σχεδιασμός – Χώρος – Πολιτισμός, Διδάσκοντες: Δ. Παπαλεξόπουλος, Α. Σταυρίδου)

Η παρουσίαση – διάλογος – ανοικτή συζήτηση προτείνεται σε συνέχεια της ανοικτής παρουσίασης «Χαρτογραφώνας τα Κοινά Αγαθά, Αθήνα» (5 Απριλίου 2011), σε μια προοπτική συνέχισης της συζήτησης γύρω από την έννοια του «κοινού» και των «κοινών αγαθών». Η ομότιμη παραγωγή θέτει το ζήτημα της εξόδου από την κρίση με την προβολή ενός νέου μοντέλου παραγωγής. Οι Κοινότητες Γνώσης ανοίγουν το θέμα της πολιτικής μετεξέλιξης του Δημόσιου Πανεπιστήμιου στην μετά τον μετα-φορντισμό εποχή, σε μια προσπάθεια εξόδου από τα αδιέξοδα που το οδηγεί παγκόσμια η σημερινή νεοφιλελεύθερη πολιτική.

Πώς να ζήσω;

2011-05-30T15:51:00.010+03:00

Οι μηνιαίες υπενθυμίσεις των περιοδικών lifestyle πουλούσαν φρέσκο γυμνό κρέας, υποκλίνονταν σε οτιδήποτε επιτύγχανε, χωρίς ποτέ να δώσουν έναν ορισμό της επιτυχίας, αναμασούσαν την άποψη ότι η ζωή έχει σχέση με την ιδιοκτησία και τις τρέχουσες ηδονές που πρέπει να γευτείς, ότι η ζωή είναι μικρή για να είναι θλιβερή, ότι η ζωή τελικά είναι μια φετιχιστική διαδικασία που μπορούν να τη γευτούν μόνο όσοι έχουν χρήματα.

Ο Γιώργος Βαλαής για το αφιέρωμα.

Κοντέινερ #17, κυκλοφορεί Δευτέρα 6 Ιουνίου με την Ελευθεροτυπία

Αγανάκτηση: Νέα Διαχείριση Πάθους

2011-05-27T14:44:00.003+03:00

του Μιχάλη Μπαρτσίδη

Πήγα στην συγκέντρωση διαμαρτυρίας σχετικά αργά, κατά τις 9 παρά είκοσι. Είχε πολύ κόσμο και απ’ ότι κατάλαβα κατά τις 8 περίπου είχε πάρα πολύ κόσμο, ήταν το πικ. Έχω ένα μέτρο να κρίνω συγκεντρώσεις στον Λευκό Πύργο: πόσος κόσμος ανεβαίνει και κατεβαίνει την Εθνικής Αμύνης που είναι ο δρόμος του σπιτιού μου. Είναι ο απόλυτος δρόμος που οδηγεί στην πλατεία του Λευκού Πύργου από τότε που σχεδιάστηκε ως Λεωφόρος Χαμιδιέ, μετά στα χρόνια του διχασμού και σε όλες τις μετέπειτα ιστορικές στιγμές. Άλλο Πλατεία Αριστοτέλους και άλλο Πλατεία Λευκού Πύργου. Η πρώτη είναι μια πανέμορφη πλατεία με άνοιγμα στη θάλασσα αλλά πλατεία σχεδόν περίκλειστη. Όταν ήρθε μια στενή μου φίλη το 80 στη Θεσσαλονίκη, γοητεύθηκε τόσο πολύ από την ομορφιά της Αριστοτέλους που ρώτησε αν μπορούμε να πηγαίνουμε εκεί κάθε μέρα, δηλαδή αν επιτρέπεται η είσοδος. Κάτι σαν μουσείο. Αντιθέτως η Πλατεία Λευκού Πύργου είναι μια διαρκής ροή, «Η» βόλτα στην παραλία και στους παρακείμενους ανοιχτούς χώρους. Όταν γίνεται εκεί διαμαρτυρία ή συγκέντρωση δεν μπορεί παρά να συνδυάζεται κα με διασκέδαση, συνάντηση, σουλατσάρισμα κλπ. Μέχρι τώρα γινόντουσαν πανηγυρισμοί για την κατάκτηση αθλητικών τροπαίων καθόσον ο συμβολισμός ήταν προφανής, "μπροστά από τον Λευκό Πύργο". Τώρα έγινε για κοινωνικοπολιτικό ζήτημα και είχε μεγάλη ανταπόκριση και επιτυχία.

Το ότι το κάλεσμα έγινε από "ανώνυμη" ομάδα στο fc για μένα ήταν παράγοντας αξιοπιστίας, ενδιαφέροντος και αυθεντικής επικοινωνίας. Ακούω μερικούς να λένε ότι δεν συμμετείχαν διότι δεν ήξεραν "ποιος καλεί και τι θέλει να πετύχει"; Υπάρχει κάποιου είδους καχυποψία που προέρχεται από μια αντίληψη ότι κάποια Υποκείμενα, κάποια Κέντρα και μόνο αυτά μπορούν ή έχουν την δύναμη να καλέσουν ή να προκαλέσουν μια κινητοποίηση. Εγώ πήγα ακριβώς γιατί δεν υπήρχε κάτι τέτοιο και ακριβώς από την δημιουργική μου περιέργεια να δω πώς φτιάχνεται κάτι από την αρχή, εκ του μηδενός και αποκτά το νόημα και τη σημασία του από την συμμετοχή όλων. Δεν υπάρχει νόημα εκ των προτέρων ΠΟΤΕ. Αμηχανία ναι, ανοιχτότητα ναι, δυναμικό- δυνατότητες- τάσεις ναι, υπήρχαν αλλά αυτά ήταν τα θετικά. Μου είπε εκεί ένας γνωστός «καλό για αρχή αλλά δεν έχει κάτι δυναμικό». Άλλη φίλη μου λέει: " καλό αλλά αυτό συμβαίνει με τα "αυθόρμητα", δεν έχουμε τι να κάνουμε εδώ". "Ποια διαμαρτυρία; μου λέει μια τρίτη φίλη. Εγώ δεν άκουσα τίποτε, πολύ σιωπηλή είναι». Της απαντώ ότι επτά ή δέκα χιλιάδες σώματα που κινήθηκαν εκεί δεν μπορεί να είναι παρά ότι πιο εύγλωττο θα περίμενε κανείς.

Συνεχίζοντας την "ανταπόκρισή" μου θέλω να αναφερθώ σε ορισμένα σημεία. Πρώτον, ότι ήταν πράγματι "αντιπολιτική" και αυτό κατά τη γνώμη μου είναι θετικό. Η πολιτική όπως την ξέρουμε απορρίπτεται μετά λόγου γνώσεως όπως πχ η πυρηνική ενέργεια δηλαδή με τη μορφή "όχι ευχαριστώ". Δηλαδή η πολιτική είναι μια επι-κοινωνι(α)κή λειτουργία που αν δεν μας κάνει σε αυτή τη μορφή πρέπει να επινοήσουμε μια άλλη, τελεία. Δεν είναι μια αναντικατάστατη άπαξ δια παντός καθορισμένη λειτουργία, αλλάζει μετασχηματίζεται κλπ. δεν γίνεται πάντοτε με τον ίδιο τρόπο, ούτε έχει πάντοτε την ίδια έννοια. Αλλιώς γινόταν στην Γαλλική επανάσταση, αλλιώς στον καιρό του Μαρξ(ταξική) αλλιώς πρέπει να γίνεται στις μέρες μας. Δεν καταργούνται οι προηγούμενες μορφές αλλά και δεν αρκούν. Δεν έχω κανένα πρόβλημα με το «πέρα από χρώματα, ταμπέλες, ιδεολογίες» που έλεγε το κάλεσμα γιατί το κατανοώ ως μια προϋπόθεση επιτυχίας. Με άλλα λόγια, πιο τολμηρά για μένα που είμαι αριστερός, έχει πιθανότητα επιτυχίας οτιδήποτε δεν είναι «φορτωμένο σημασία» από την χρεοκοπημένη έννοια μιας «αριστερής ιδεολογίας και πολιτικής». Δεν νομίζω ότι ο κόσμος, τα άτομα και οι ομάδες που συμμετέχουν είναι «χωρίς ιδεολογίες» αντίθετα είναι τόσο απροκατάληπτοι και αδέσμευτοι από παγιωμένες αντιλήψεις που είναι η μόνη ελπίδα να γεννήσουν ιδεολογίες άξιες της λέξης και ζωντανές.

Δεύτερον, ότι ήταν ειρηνική δηλαδή πέρα και μετά τον Δεκέμβρη ή έστω ως εναλλακτική μορφή σε αυτόν. Αυτό το σημείο είναι πολύ σημαντικό και πολύ θα ήθελα να το συζητήσω για να το κατανοήσω καλύτερα.

Τρίτον, τι μπορεί να σημαίνει "αγανακτισμένοι"; Ο όρος είναι δάνειος από τις ισπανικές πλατείες και μπορεί να φέρνει σημασίες από άλλες παραδόσεις οι οποίες για μένα είναι καλοδεχούμενες. Αγανακτισμένος σημαίνει ότι έχω χάσει την υπομονή μου με κάτι και το απαξιώνω πλέον, ότι έχουν γίνει πάρα πολλά και δεν πάει άλλο. Μπορεί να σημαίνει έκφραση της δυσαρέσκειας μου(disaprova που άκουσα να λεν οι Ιταλοί) και πάνω απ΄ όλα σημαίνει : ΝΕΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΑΘΟΥΣ, είμαι αγανακτισμένος και ωστόσο μέσα από τις εμπειρίες μου έχω βρει μια άλλη σχέση με την οργή. Στην ουσία αυτό μάλλον σχετίζεται με μια μετακαταθλιπτική διαχείριση της έντασης, της πίεσης, του φόβου. Αυτό ήταν το βασικό που είδα: επιτέλους να βγούμε έξω, να βρεθούμε μεταξύ μας, να κάνουμε κάτι, να επικοινωνήσουμε ώστε να ενδυναμωθούμε, ώστε να ανεβεί η αυτοεκτίμησή μας. Στη φοβερή συνέλευση έπαιρναν το λόγο αριστεριστές, από τους καλούς που σέβονται τις νέες μορφές, και έλεγαν: καλά όσα λέμε αλλά δεν πρέπει να μείνομε στα λόγια. Πρέπει να έχουμε αποτελέσματα» δεν καταλαβαίνουν οι δυστυχείς ότι ο κόσμος μιλούσε για να επικοινωνήσει και να αλληλοστηριχθεί και ότι αυτό ήταν ήδη το μέγα αποτέλεσμα: η συγκρότηση μιας νέας πολιτικής υποκειμενικότητας.

Τέλος, νομίζω ότι φάνηκε μια νέα πρακτική υπευθυνότητας: έχω την ευθύνη των επιλογών μου αφού σκέφτομαι και κρίνω κάθε στιγμή τι μας παίρνει και τι όχι, τον συσχετισμό δυνάμεων που λέμε, τι επιθυμώ για τώρα, ότι δεν είμαι δεσμευμένος σε απόλυτες αρχές και εκκλησίες- κόμματα, φτιάχνω κάθε φορά την πολιτική στιγμή με τη συμμετοχή μου. Αυτό σχετίζεται νοηματικά με το "φύγετε" που ήταν και σύνθημα τόσο στις αραβικές εξεγέρσεις όσο και στην ισπανική. Υπευθυνότητα είναι η γνώση ότι δεν υπάρχει άλλος τρόπος να λυθεί το πρόβλημα, ότι δεν υπάρχει κανείς που μπορεί να μου το λύσει παρά να ξεκινήσουμε ελεύθερα μέσα από συνευρέσεις σε μια «εκκλησία του δήμου».

Προσωρινό Συμπέρασμα : καθόλου αμήχανο αντίθετα πάρα πολύ εύγλωττο για μένα ήταν το χτεσινό γεγονός.

Τυνησία: Blog αρνείται βραβείο θεσμοθετημένο από την κυβέρνηση του Μπαχρέιν

2011-05-19T18:32:00.005+03:00

(re - post από το http://el.globalvoicesonline.org/2011/05/1911)

Το βραβευμένο τυνησιακό blog Nawaat τιμήθηκε με το Αραβικό Βραβείο eContent του 2011, στην κατηγορία e-Συμπερίληψη και Συμμετοχή. Το Αραβικό eContent διοργανώνεται και χρηματοδοτείται από την κυβέρνηση του Μπαχρέιν. Η ομάδα του Nawaat, ενός ομαδικού blog που ενημέρωνε ενεργά τον κόσμο για την Τυνησιακή Εξέγερση που ανέτρεψε την δικτατορία του Zain Al Abideen Ben Ali, αρνήθηκε να παραστεί στο Bahrain IT Expo 2011 για να παραλάβει το βραβείο από τον Σείχη Mohammed Bin Mubarak Al Khalifa, αναπληρωτή πρωθυπουργό του Μπαχρέιν και Διευθυντή της Ανώτατης Επιτροπής Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών. Η κίνηση έγινε σε διαμαρτυρία για τις πρακτικές λογοκρισίας της κυβέρνησης του Μπαχρέιν, και τηνσύλληψη bloggers και ακτιβιστών ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Το Nawaat εξέδωσε την ακόλουθη ανακοίνωση, όπου εξηγούσε γιατί η ομάδα αρνήθηκε το βραβείο:

Εφόσον το Βραβείο eContent χορηγείται επίσημα από την Αρχή Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης του Μπαχρέιν, και καθώς η στάση του Nawaat υπήρξε πάντα ενάντια σε κάθε μορφής υποστήριξη από κυβερνητικές οργανώσεις, απορρίπτουμε αυτό το βραβείο σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τις πρακτικές διαδικτυακού φιλτραρίσματος της κυβέρνησης του Μπαχρέιν, την σύλληψη δεκάδων bloggers κι ακτιβιστών ανθρωπίνων δικαιωμάτων και το αυθαίρετο μπλοκάρισμα εκατοντάδων ιστοσελίδων και blogs επικριτικών προς αυτήν και προς τη βασιλική οικογένεια.
Επιπλέον, η Αρχή Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης του Μπαχρέιν δεν είναι σε θέση να αποφασίσει ποιά ιστοσελίδα δικαιούται να κερδίσει το Αραβικό Βραβείο eContent 2011 ή να το απονείμει, ιδίως στην κατηγορία e-Συμπερίληψη & Συμμετοχή. Η κατάσταση των ψηφιακών ελευθεριών του Μπαχρέιν αντίκειται στην ίδια την ουσία της e-Συμπερίληψης & Συμμετοχής.

Το 2011, οι Ρεπόρτερς Χωρίς Σύνορα απένειμαν στο Nawaat το βραβείο Netizen 2011 για την κάλυψη της τυνησιακής λαϊκής επανάστασης, από την αρχή της ακόμα. Στους συντελεστές του blog απονεμήθηκε επίσης το Bραβείο New Media 2011 της ΜΚΟ Index On Censorship, για το έργο τους Tunileaks, που “αποκάλυψε την έκταση της βαθιά ριζωμένης διαφθοράς σε πολλά επίπεδα της τυνησιακής ζωής”, σύμφωνα με την οργάνωση, και το οποίο εμπνεύστηκαν από το Wikileaks.

Στο Twitter, η απόφαση του Nawaat να αρνηθεί το βραβείο έγινε δεκτή με επευφημίες.

Ο Τυνήσιος blogger και δημοσιογράφος Haythem Elmekki έγραψε:

Respect aux gars de @nawaat qui ont refusé le e-Content Arab Award, offert par le gouvernement meurtrier et despotique du Bahreïn.

Respect στα Παιδιά του Nawaat που αρνήθηκαν το Αραβικό Βραβείο e-Content, που τους πρόσφερε η δολοφονική και δεσποτική κυβέρνηση του Μπαχρέιν

Η Ισραηλινή Elizabeth Tsurkov προσθέτει:

Wow, σέβομαι απίστευτα την ομάδα του @Nawaat που αρνήθηκε αυτό το βραβείο!

Ο Hasan Habib ευχαριστεί το blog:

@nawaat من شعب البحرين… شكراً لكم شكراً لكم

Εκ μέρους του λαού του Μπαχρέιν… σας ευχαριστώ, σας ευχαριστώ

Και στο Nawaat, η ανακοίνωση της μη αποδοχής του βραβείου προσέλκυσε πάνω από 300 σχόλια μέχρι στιγμής.

κοντέινερ #16

2011-05-03T00:15:00.002+03:00

2011-05-02T15:42:00.004+03:00

Continental Drift Επιμέλεια στήλης, Ηλίας Μαρμαράς

Το παρακάτω απόσπασμα είναι από το βιβλίο A Thousand Plateaux, των Gilles Deleuze και Felix Guattari. Συγκεκριμένα σε απόσπασμα από το κεφάλαιο με τίτλο <<1227 – Πραγματεία περί νομαδολογίας: η πολεμική μηχανή>>, μπορεί κανείς να δει πως οι συγγραφείς στην ανάλυση τους για τις μορφές του κράτους όπως διαμορφώνονται σαν διαφορά σε Ανατολή και Δύση, προέβλεψαν με ένα τρόπο τα σημερινά τεκταινόμενα στο Αραβικό τόξο. Η έμφαση εδώ δίνεται στους τρόπους, που το έδαφος, οι συνιστώσες που το συνθέτουν, και διαμορφώνουν την εντός του κίνηση επιζητώντας τον ελέγχο του, δομούν τελικά τις μορφές της κρατικής εξουσίας και τις ικανότητες ανασύνθεσης της ή όχι. Η νομαδολογία, δηλαδή η θεώρηση της κίνησης που παίρνει η επιθυμία, είναι το κλειδί των μεταμορφώσεων ή της στατικότητας των κρατικών δομών. Είτε αυτά αφορούν τις εξελικτικές μορφές που χαρακτηρίζουν τις εμφανίσεις του κράτους στη Δύση (και στις πολεμικές μηχανές της), είτε αφορά στις διαδοχικές μορφές δεσποτισμού που ιστορικά βλέπουμε να διαδέχονται η μία την άλλη στο Ισλαμικό τόξο είτει στον τρόπο που εννοεί -π.χ ο δεσποτισμός του Καντάφι- τη χρήση του εδάφους και τον πολεμικό εξοπλισμό των φυλών που <<απαρτίζουν το κράτος του>>.

Κράτη και επαναστάσεις στη Δύση και στην Ανατολή^∗

Ζιλ Ντελέζ – Φελίξ Γκουαταρί

Μετάφραση Άκης Γαβριηλίδης

Ο λείος ή νομαδικός χώρος είναι ανάμεσα σε δύο γραμμωτούς χώρους: εκείνον του δάσους, με τις κάθετες γραμμές βάρους του^. εκείνον της γεωργίας, με την ορθογώνια κατάτμησή του και τις γενικευμένες παράλληλες γραμμές του, τη βλάστησή του που έγινε ανεξάρτητη, την τέχνη του να αποσπά το δέντρο και την ξυλεία από το δάσος. Αλλά «ανάμεσα» σημαίνει επίσης ότι ο λείος χώρος ελέγχεται από αυτές τις δύο πλευρές του που τον περιορίζουν, που αντιτίθενται στην ανάπτυξή του και του αναθέτουν όσο το δυνατόν περισσότερο ένα ρόλο επικοινωνίας, ή αντιθέτως ότι στρέφεται εναντίον τους, κατατρώγοντας το δάσος από τη μία πλευρά, αποσπώντας από την άλλη τις καλλιεργημένες γαίες, εκφράζοντας εμφατικά μία δύναμη μη επικοινωνιακή ή δύναμη απόκλισης, σαν μία «σφήνα» που μπήγεται. Οι νομάδες στρέφονται πρώτα εναντίον των ανθρώπων του δάσους και των ορέων, έπειτα ξεχύνονται πάνω στους γεωργούς. Εκεί υπάρχει κάτι σαν το ανάποδο ή το εξωτερικό της μορφής-κράτος –αλλά με ποια έννοια; Η μορφή αυτή, ως καθολικός και σχετικός χώρος, προϋποθέτει έναν ορισμένο αριθμό συνιστωσών: δάσος-εκχέρσωση^. γεωργία-ορθογώνια κατάτμηση^. κτηνοτροφία υποταγμένη στη γεωργική εργασία και στη διατροφή των εδραίων πληθυσμών^. σύνολο επικοινωνιών πόλης-υπαίθρου (πόλεως-νομού^∗∗) στη βάση του εμπορίου. Όταν οι ιστορικοί διερωτώνται για τους λόγους της νίκης της Δύσης κατά της Ανατολής, επικαλούνται κυρίως τα παρακάτω χαρακτηριστικά που είναι γενικώς εις βάρος της Ανατολής: αποδάσωση αντί εκχέρσωσης, απ’ όπου απορρέουν μεγάλες δυσκολίες για την εξαγωγή ή έστω την απόκτηση ξυλείας^. καλλιέργεια τύπου «ορυζώνας και κήπος» αντί για βλάστηση δέντρων και πεδιάδα^. κτηνοτροφία που σε μεγάλο βαθμό ξεφεύγει από τον έλεγχο των εδραίων πληθυσμών, σε βαθμό που αυτοί στερούνται το ζωικό δυναμικό και την κρεοφαγία^. χαμηλή περιεκτικότητα σε επικοινωνία της σχέσης πόλης-υπαίθρου, απ’ όπου απορρέει ένα πολύ πιο άκαμπτο εμπόριο. Από αυτό βέβαια δεν θα συμπεράνουμε ότι η μορφή-κράτος απουσιάζει από την Ανατολή. Αντιθέτως, χρειάζεται μία σκληρότερη βαθμίδα για να συγκρατεί και να συνενώνει τις διάφορες συνιστώσες, οι οποίες διαπερνώνται από διανύσματα φυγής. Τα κράτη έχουν πάντοτε την ίδια σύνθεση^. αν μάλιστα υπάρχει μια αλήθεια στην πολιτική φιλοσοφία του Χέγκελ, είναι ότι «κάθε κράτος φέρει μέσα του τις ουσιώδεις στιγμές της ύπαρξής του». Τα κράτη δεν αποτελούνται μόνο από ανθρώπους, αλλά από δάση, πεδιάδες ή κήπους, από κτήνη και εμπορεύματα. Υπάρχει μία ενότητα σύνθεσης όλων των κρατών, αλλά τα κράτη δεν έχουν όλα ούτε την ίδια εξέλιξη ούτε την ίδια οργάνωση. Στην Ανατολή, οι συνιστώσες είναι πολύ πιο απομακρυσμένες, αποσυνδεδεμένες, πράγμα που επιβάλλει μία μεγάλη ακίνητη Μορφή για να τις συγκρατεί μαζί: τα «δεσποτικά μορφώματα», ασιατικά ή αφρικανικά, συνταράσσονται από αδιάκοπες εξεγέρσεις, αποσχίσεις, αλλαγές δυναστειών, οι οποίες όμως δεν θίγουν το αμετάβλητο της μορφής. Αντιθέτως, στη Δύση, η διαπλοκή των συνιστωσών καθιστά δυνατούς μετασχηματισμούς της μορφής-κράτος μέσω επαναστάσεων. Είναι αλήθεια ότι η ιδέα της επανάστασης είναι η ίδια αμφίσημη^. είναι δυτική στο βαθμό που παραπέμπει σε ένα μετασχηματισμό του κράτους^. αλλά είναι ανατολική στο βαθμό που προβάλλει μία καταστροφή, μία εξάλειψη του κράτους. Το ζήτημα είναι ότι οι μεγάλες αυτοκρατορίες της Ανατολής, της Αφρικής και της Αμερικής, προσκρούουν σε μεγάλους λείους χώρους οι οποίοι διεισδύουν μέσα τους και διατηρούν τις αποστάσεις ανάμεσα στις συνιστώσες (ο νομός δεν γίνεται ύπαιθρος, η ύπαιθρος δεν επικοινωνεί με την πόλη, η μεγάλη κτηνοτροφία είναι υπόθεση των νομάδων κ.λπ.): υπάρχει άμεση αντιπαράθεση του κράτους της Ανατολής με μία νομαδική πολεμική μηχανή. Η πολεμική αυτή μηχανή θα καταστεί δυνατό να περιοριστεί στο δρόμο της ενσωμάτωσης, και να προχωρά μόνο μέσα από την εξέγερση και την αλλαγή δυναστείας^. είναι όμως αυτή που επινοεί το όνειρο και την πραγματικότητα της εξάλειψης, ως νομάς. Τα κράτη της Δύσης είναι πολύ πιο προφυλαγμένα στον γραμμωτό τους χώρο, έχουν ως εκ τούτου πολύ περισσότερο εύρος για να συγκρατούν τις συνιστώσες τους, και έρχονται μόνο έμμεσα αντιμέτωπα με τους νομάδες, μέσω των μεταναστεύσεων που οι τελευταίοι πυροδοτούν ή των οποίων παίρνουν τη μορφή.

Ένα από τα θεμελιώδη καθήκοντα του κράτους είναι να γραμμώνει το χώρο στον οποίο βασιλεύει, ή να χρησιμοποιεί τους λείους χώρους ως μέσο επικοινωνίας στην υπηρεσία ενός γραμμωτού χώρου. Όχι μόνο το να νικήσει το νομαδισμό, αλλά να ελέγξει τις μεταναστεύσεις, και γενικότερα να επιβάλει μία ζώνη δικαιωμάτων σε ένα ολόκληρο «εξωτερικό», στο σύνολο των ροών που διασχίζουν την οικουμένη, αποτελεί ζωτική υπόθεση για κάθε κράτος. Πράγματι, το κράτος, παντού όπου μπορεί, γίνεται αξεχώριστο από μια διαδικασία αιχμαλώτισης ροών κάθε είδους, πληθυσμών, εμπορευμάτων ή ανταλλαγών, χρήματος ή κεφαλαίων κ.λπ. Και πάλι απαιτούνται σταθερές διαδρομές, προς κατευθύνσεις σαφώς ορισμένες, που περιορίζουν την ταχύτητα, που ρυθμίζουν τις κυκλοφορίες, που σχετικοποιούν την κίνηση, που μετρούν μέχρι τις λεπτομέρειές τους τις σχετικές μετακινήσεις των υποκειμένων και των αντικειμένων. Εξ ου η σημασία της θέσης του Πωλ Βιριλιό, όταν δείχνει ότι «η πολιτική εξουσία ενός κράτους είναι πόλις^∗, police [αστυνομία], δηλαδή οδικό δίκτυο», και ότι «οι πύλες της πόλης, τα φοροφυλάκια και τα τελωνεία της είναι φράγματα, φίλτρα στη ρευστότητα των μαζών, στην ισχύ διείσδυσης μεταναστευτικών αγελών», προσώπων, κτηνών και αγαθών. Η βαρύτητα, gravitas, είναι η ουσία του κράτους. Όχι ότι το κράτος αγνοεί την ταχύτητα, κάθε άλλο^. έχει όμως ανάγκη ακόμα και η πιο γρήγορη κίνηση να πάψει να είναι η απόλυτη κατάσταση ενός κινητού που καταλαμβάνει έναν λείο χώρο, για να γίνει ο σχετικός χαρακτήρας ενός «κινούμενου» που πηγαίνει από ένα σημείο σε ένα άλλο μέσα σε ένα γραμμωτό χώρο. Με αυτή την έννοια, το κράτος δεν παύει να αποσυνθέτει, να ανασυνθέτει και να μετασχηματίζει την κίνηση, ή να ρυθμίζει την ταχύτητα. Το κράτος ως επόπτης δρόμων, οδικός μετατροπέας ή ανταλλάκτης: πρβλ. συναφώς και το ρόλο του μηχανικού. Η απόλυτη ταχύτητα και κίνηση δεν είναι χωρίς νόμους, αλλά οι νόμοι αυτοί είναι εκείνοι του νομού, του λείου χώρου που τον ξεδιπλώνει, της πολεμικής μηχανής που τον ενοικεί. Αν οι νομάδες σχημάτισαν την πολεμική μηχανή, το έκαναν εφευρίσκοντας την απόλυτη ταχύτητα, όντας «συνώνυμο» της ταχύτητας. Και κάθε φορά που υπάρχει κάποια επιχείρηση κατά του κράτους, απειθαρχία, ταραχές, ανταρτοπόλεμος ή επανάσταση ως πράξη, θα έλεγε κανείς ότι αναδύεται και πάλι μια πολεμική μηχανή, ότι ένα νέο νομαδικό δυναμικό εμφανίζεται, με ανασυγκρότηση ενός λείου χώρου ή ενός τρόπου να υπάρχεις μέσα στο χώρο σαν να ήταν λείος (ο Βιριλιό υπενθυμίζει τη σημασία του εξεγερτικού ή επαναστατικού θέματος «να επικρατείς στο δρόμο»^∗∗). Με αυτή την έννοια είναι που η απάντηση του κράτους είναι να γραμμώνει το χώρο, ενάντια σε κάθε τι που τείνει να του ξεφύγει. Το κράτος δεν ιδιοποιήθηκε την ίδια την πολεμική μηχανή χωρίς να της δώσει τη μορφή της σχετικής κίνησης: έτσι συνέβη με το μοντέλο του φρουρίου ως ρυθμιστή της κίνησης, το οποίο ακριβώς υπήρξε και το σημείο όπου σκόνταφταν οι νομάδες, ο ύφαλος και η ασπίδα πάνω στην οποία κατέληγε και συντριβόταν η απόλυτη στροβιλική κίνηση. Αντίστροφα, όταν ένα κράτος δεν καταφέρνει να γραμμώσει τον εσωτερικό ή τον γειτονικό του χώρο, οι ροές που τον διασχίζουν παίρνουν αναγκαία τη μορφή μιας πολεμικής μηχανής που κατευθύνεται εναντίον του, και που αναπτύσσεται σε έναν λείο χώρο εχθρικό ή εξεγερμένο (έστω και αν άλλα κράτη μπορεί να εισχωρούν εκεί και να θέτουν τις δικές τους γραμμώσεις). Αυτή την περιπέτεια γνώρισε η Κίνα η οποία, προς το τέλος του 14^ου αιώνα, παρά την πολύ υψηλή τεχνική της όσον αφορά τα πλοία και τη ναυσιπλοΐα, απομακρύνθηκε από τον τεράστιο θαλάσσιο χώρο της, είδε τότε τις εμπορικές ροές να στρέφονται εναντίον της και να συμμαχούν με την πειρατεία, και δεν μπόρεσε να αντιδράσει παρά μόνο με μια πολιτική ακινησίας, μαζικού περιορισμού του εμπορίου, πράγμα που ενισχύει τη σχέση αυτού του τελευταίου με μια πολεμική μηχανή.

^∗ Aπόσπασμα από το βιβλίο Mille Plateaux, Éd. de Minuit, Paris 1980, σ. 477-480 (κεφ. 12 με τίτλο «1227 – Traité de nomadologie : la machine de guerre » [1227 – Πραγματεία περί νομαδολογίας: η πολεμική μηχανή]. Ο τίτλος και οι σημειώσεις με αστερίσκο προστέθηκαν από τον μεταφραστή.

^∗∗ Στο πρωτότυπο οι ελληνικές λέξεις με λατινικά στοιχεία: «polis-nomos». Αυτός ο nomos εδώ δεν είναι ο κανόνας δικαίου, αλλά έχει σχέση με το έτυμο του νομαδισμού. Έκανα την επιλογή να το αποδώσω με τη λέξη νομός η οποία επιτρέπει τη διαφοροποίηση από το νόμο-loi και διατηρεί τη σύνδεση με το νέμειν/ νέμεσθαι και την (κατα/δια)νομή.

Αυτή η αντιπαράθεση Ανατολή-Δύση ήδη από το Μεσαίωνα (συνδεδεμένη με το ερώτημα: γιατί ο καπιταλισμός στη Δύση και όχι αλλού;) ενέπνευσε ωραίες αναλύσεις στους σύγχρονους ιστορικούς. Πρβλ. ιδίως Fernand Braudel, Civilisation matérielle et capitalisme [Υλικός πολιτισμός και καπιταλισμός], Armand Colin, σ. 108-121^. Pierre Chaunu, L'expansion européenne du XIIIe au XVe siècle [Η ευρωπαϊκή επέκταση από το 13^ο ως το 15^ο αιώνα], PUF, σ. 334-339 («Γιατί η Ευρώπη; Γιατί όχι η Κίνα;»)^. Maurice Lombard, Espaces et réseaux du haut Moyen Âge [Χώροι και δίκτυα του ύστερου Μεσαίωνα], Mouton, κεφ. VII (και σ. 219: «Αυτό που στην Ανατολή αποκαλείται αποδάσωση, στην Ανατολή αποκαλείται εκχέρσωση^. η πρώτη βαθιά αιτία της μετατόπισης των κέντρων κυριαρχίας από την Ανατολή στη Δύση είναι λοιπόν μια γεωγραφική αιτία, ο συνδυασμός δάσος-ξέφωτο αποδείχθηκε ότι είχε ισχυρότερο δυναμικό από το συνδυασμό έρημος-όαση»).

Οι παρατηρήσεις του Μαρξ πάνω στα δεσποτικά μορφώματα στην Ασία ή την Αφρική επιβεβαιώνονται από τις αφρικανικές αναλύσεις του Gluckman (Custom and Conflict in Africa [Έθιμο και σύγκρουση στην Αφρική], Oxford): ταυτόχρονα αμετάβλητο της μορφής και μόνιμη εξέγερση. Η ιδέα ενός «μετασχηματισμού» του κράτους μοιάζει αρκετά δυτική. Παραμένει το γεγονός ότι η άλλη ιδέα, η ιδέα μιας «καταστροφής» του κράτους, παραπέμπει πολύ περισσότερο στην Ανατολή, και στις συνθήκες μιας νομαδικής πολεμικής μηχανής. Όσο και αν παρουσιάζουμε τις δύο αυτές ιδέες ως διαδοχικές φάσεις μιας επανάστασης, είναι πολύ διαφορετικές και δύσκολα συμβιβάζονται, συνοψίζουν δε την αντίθεση μεταξύ σοσιαλιστικών και αναρχικών ρευμάτων του 19^ου αιώνα. Το δυτικό προλεταριάτο το ίδιο θεωρείται από δύο οπτικές γωνίες: καθόσον πρέπει να κατακτήσει την εξουσία και να μετασχηματίσει τον κρατικό μηχανισμό, πρόκειται για την οπτική μιας δύναμης εργασίας, αλλά, καθόσον θέλει ή θα ήθελε μία καταστροφή του κράτους, πρόκειται για την οπτική μιας δύναμης αποεδαφικοποίησης. Ακόμα και ο Μαρξ ορίζει τον προλετάριο όχι μόνο ως αλλοτριωμένο (εργασία), αλλά ως αποεδαφικοποιημένο. Ο προλετάριος, από αυτή την τελευταία άποψη, εμφανίζεται ως ο κληρονόμος του νομάδα μέσα στον δυτικό κόσμο. Και όχι μόνο πολλοί αναρχικοί επικαλούνται νομαδικά θέματα φερμένα από την Ανατολή, αλλά κυρίως η αστική τάξη του 19^ου αιώνα πρόθυμα ταυτίζει προλετάριους και νομάδες, και εξομοιώνει το Παρίσι με μια πόλη στοιχειωμένη από τους νομάδες (πρβλ. Louis Chevalier, Classes laborieuses et classes dangereuses [Εργαζόμενες τάξεις και επικίνδυνες τάξεις], L.G.F., σ. 602-604).

Βλ. Lucien Musset, Les invasions, le second assaut [Οι εισβολές, η δεύτερη έφοδος], P.U.F.: για παράδειγμα, την ανάλυση των τριών «φάσεων» των Δανών, σ. 135-137.

^∗ Η ελληνική λέξη με λατινικά στοιχεία.

Paul Virilio, Vitesse et politique [Ταχύτητα και πολιτική], εκδ. Galilée, σ. 21-22 και passim. Η «πόλη» όχι μόνο είναι αδιανόητη ανεξάρτητα από τις εξωτερικές ροές με τις οποίες εμπλέκεται, και των οποίων την κυκλοφορία ρυθμίζει, αλλά επιπλέον και συγκεκριμένα αρχιτεκτονικά σύνολα, για παράδειγμα το φρούριο, είναι πραγματικοί μετασχηματιστές, χάρη στους εσωτερικούς τους χώρους που επιτρέπουν μία ανάλυση, μία παράταση ή μία αποκατάσταση της κίνησης. Ο Βιριλιό συνάγει από αυτό ότι το πρόβλημα δεν είναι τόσο εκείνο του εγκλεισμού όσο εκείνο του οδικού δικτύου ή της ελεγχόμενης κίνησης. Ο Φουκώ ήδη ανέλυε με ανάλογο τρόπο το θαλάσσιο νοσοκομείο ως πολλαπλασιαστή και ως φίλτρο: βλ. Surveiller et punir [Επιτήρηση και τιμωρία], σ. 145-147.

^∗∗ Στο γαλλικό «κινηματικό» λεξιλόγιο, η έκφραση αυτή (tenir la rue) είναι πολύ τρέχουσα και χρησιμοποιείται για να δηλώσει ότι τα μέλη μιας συγκεκριμένης πολιτικής/ κοινωνικής τάσης έχουν επιβάλει την παρουσία τους στους δρόμους μιας πόλης (σε αντιδιαστολή με τα «γραφεία»), είναι σε θέση να πραγματοποιούν διαδηλώσεις, καταλήψεις κ.λπ. και να εκτοπίζουν άλλες ανταγωνιστικές. Μπορούμε να σκεφτούμε παραδείγματα ανάλογων εκφράσεων στα ελληνικά όπως π.χ. «Οι νόμοι καταργούνται στο δρόμο», «Στο δρόμο στο δρόμο να σπάσουμε τον τρόμο» κ.ο.κ.

Σχετικά με την κινεζική –και την αραβική- ναυσιπλοΐα, τους λόγους της αποτυχίας τους, και τη σημασία του ζητήματος αυτού ως προς το «φάκελο» Δύση-Ανατολή, βλ. Braudel, ό.π. σ. 305-314, και Chaunu, σ. 288-308.

2011-05-02T09:46:00.001+03:00

Ο Γιώργος Απέργης για την Ισορροπία

2011-04-26T15:53:00.003+03:00

Βέβαια το μάτι είναι πιο δυνατό, αρπάζει τα πράγματα. Ενώ το αυτί χρειάζεται χρόνο. Αν υπάρχουν πολλά πράγματα για να δει κανείς δεν ακούει ή ακούει λιγότερο. Η συγκέντρωσή του πάει σε αυτό που βλέπει. Οπότε για να μπορεί κανείς να ακούει και να βλέπει ταυτόχρονα θέλει μια ισορροπία. Που πρέπει να υπάρχει κάθε στιγμή.

Συνέντευξη του Γιώργου Απέργη στη Κλαίρη Λιονάκη

Κοντέινερ #16, κυκλοφορεί Δευτέρα 2 Μαΐου με την Ελευθεροτυπία

(Α)κινητοποιήσεις Νο 2: ο δρόμος και ο νόμος

2011-04-26T15:52:00.003+03:00

Αυτό που οδήγησε τόσο κόσμο να αγανακτήσει με τα διόδια και τα εισιτήρια ήταν και ένα στοιχείο ποιοτικό, όχι απλώς ποσοτικό: δεν ήταν μόνο το ύψος της τιμής, αλλά και ηαυθαιρεσία του καθορισμού της. Δεν φαινόταν να υπάρχει κανένας πειστικός λόγος ώστε στα διόδια των Αφιδνών να πρέπει να καταβάλουμε 2,90 ευρώ και όχι 2,80 ή 3, ενώ στα διόδια των Μαλγάρων 2,30. Υποτίθεται ότι οι αγοραπωλησίες στον καπιταλισμό συνιστούν ανταλλαγή ισοδυνάμων, και η ισοδυναμία αυτή καθορίζεται με βάση το ποσό τής κοινωνικά απαραίτητης αφηρημένης εργασίας. Εδώ όμως, ο καθορισμός της τιμής αρχίζει να μοιάζει όλο και περισσότερο ανορθολογικός, η δε είσπραξή της να απαιτεί όλο και περισσότερη εξωοικονομική βία.

Απόσπασμα από τη στήλη του Άκη Γαβριηλίδη

Κοντέινερ #16, κυκλοφορεί Δευτέρα 2 Μαΐου με την Ελευθεροτυπία

«Γενιά»: Μια παγίδα για μικρούς και μεγάλους

2011-04-26T15:51:00.005+03:00

Η γενιά αποτελεί ένα ιδιότυπο, πλην πειστικό για τους πολλούς, τέχνασμα αποκλεισμού από το νέο όσο και από το παλιό. Γνωρίζουμε όλοι περί του μπαμπά επαναστάτη που μεγαλώνει, οποία συμφορά, έναν γιο φλώρο. Περί της μαμάς-πρότυπο νόμου και τάξης που μεγαλώνει, οποία συμφορά, την κόρη-πνεύμα αντιλογίας. Με την παντιέρα «εγώ είμαι της γενιάς μου» φιλτράρεται, διακόπτεται και ανατρέπεται, στις κατάλληλες συνθήκες (οι οποίες προφανώς αφθονούν), οποιαδήποτε συλλογική δράση ακριβώς όταν κρίνεται κοινωνικά αναγκαία.

Απόσπασμα από τη στήλη της Άτζελας Δημητρακάκη

Κοντέινερ #16, κυκλοφορεί Δευτέρα 2 Μαΐου με την Ελευθεροτυπία

Wasted youth(s)

2011-04-26T15:46:00.004+03:00

Είμαστε οι πολιτικοί κρατούμενοι των εαυτών μας.

Υπέρ και υπό ταυτόχρονα.

Υπερδιεγερμένοι υπολειτουργούμε,

υπερευαίσθητοι υποτροπιαζόμαστε,

υπερεκτιμημένοι υποβαθμιζόμαστε,

υπερκομματικοί υποθηκευόμαστε,

υπεράνθρωποι υποβασταζόμαστε.

Απόσπασμα από άρθρο του Γιώργου Ζώη

Κοντέινερ #16, κυκλοφορεί

Δευτέρα 2 Μαΐου με την Ελευθεροτυπία

Ρακοσυλλέκτες

2011-04-26T14:26:00.005+03:00

Άλλοι πιστεύουν ότι είναι παράξενοι τύποι που πάσχουν απο ιδεοψυχαναγκαστικές διαταραχές. Άλλοι πως επέλεξαν το επάγγελμα αυτό απο άποψη. Ρομαντικοί φυγάδες του σύγχρονου πολιτισμού. Η πλειοψηφία της ανθρωπιστικής κοινωνίας μας αρέσκεται να νιώθει θλίψη και οίκτο για τους περιθωριακούς-μοναχικούς-μισότρελλους και απελπισμένους ρακοσυλλέκτες. Η αλήθεια είναι ότι η φτώχεια σε καταβάλλει. Αλλά η θέληση για ζωή σού δίνει δύναμη. Η ανάγκη για επιβίωση είναι αυτή που ενώνει ανθρώπους.

απόσπασμα από άρθρο της Μαρίας Δανέζη για το αφιέρωμα ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ

Κοντέινερ #16, κυκλοφορεί Δευτέρα 2 Μαΐου με την Ελευθεροτυπία

Ντοκιμαντέρ

2011-04-26T14:06:00.005+03:00

Έχουμε παραγωγούς, έχουμε διαφημιστές, έχουμε καλλιτέχνες. Έχουμε λογιστές, έχουμε σοφούς, έχουμε κλέφτες. Τα κελιά γίνονται μικρότερα, τα σίδερα πιο χοντρά, τα κόκαλα τελειώνουν, η λάσπη πιο πηχτή. Ψόφια κορμιά δίπλα σε φρέσκους, ανίδεους ετοιμοθάνατους. Πότε φωνή, πότε αντίδραση, πότε κατάθλιψη. Πότε θρησκεία, πότε τσιγάρο και πότε δίαιτα.

απόσπασμα από τη στήλη του Δημήτρη Δαλδάκη

Κοντέινερ #16, κυκλοφορεί Δευτέρα 2 Μαΐου με την Ελευθεροτυπία

Κράτη και επαναστάσεις στη Δύση και στην Ανατολή

2011-04-26T13:37:00.008+03:00

Το παρακάτω απόσπασμα είναι από το βιβλίο A Thousand Plateaux, των Gilles Deleuze και Felix Guattari, σε μετάφραση Άκη Γαβριηλίδη. Συγκεκριμένα, σε απόσπασμα από το κεφάλαιο με τίτλο «1227 – Πραγματεία περί νομαδολογίας: η πολεμική μηχανή», μπορεί κανείς να δει πως οι συγγραφείς στην ανάλυση τους για τις μορφές του κράτους όπως διαμορφώνονται σαν διαφορά σε Ανατολή και Δύση, προέβλεψαν με έναν τρόπο τα σημερινά τεκταινόμενα στο Αραβικό τόξο.

"Είναι αλήθεια ότι η ιδέα της επανάστασης είναι η ίδια αμφίσημη^. είναι δυτική στο βαθμό που παραπέμπει σε ένα μετασχηματισμό του κράτους^. αλλά είναι ανατολική στο βαθμό που προβάλλει μια καταστροφή, μια εξάλειψη του κράτους."

Από τη στήλη Continental Drift του Ηλία Μαρμαρά

Κοντέινερ #16, κυκλοφορεί Δευτέρα 2 Μαΐου με την Ελευθεροτυπία

Το 1821 και η Αλήθεια – Γιάννης Σκαρίμπας

2011-04-26T13:27:00.008+03:00

«Γι’ αυτό, εκείνο του Γιάννη Ψυχάρη ότι “ο ελληνικός λαός, δύο μεγάλους και άσπονδους γνώρισε εχθρούς του: τους Τούρκους και τους δασκάλους” εγώ θα τόλεγα έτσι: τους διανοούμενους και τους λογίους του. Τους ιστορικούς του και τον κλήρο.»

Επιλογή αποσπάσματων από το βιβλίο του Γιάννη Σκαρίμπα Το 1821 και η Αλήθεια, εκδ. ΚΑΚΤΟΣ από τον Λευτέρη Βασιλόπουλο

Κοντέινερ #16, κυκλοφορεί Δευτέρα 2 Μαΐου με την Ελευθεροτυπία

Το κόστος του «στίγματος» ενός ΧΥΤΑ

2011-04-26T13:18:00.005+03:00

Η όποια τεχνολογική πρόοδος δεν έχει καταφέρει να εξαλείψει το «στιγματισμό» της περιοχής που υποδέχεται το χώρο διάθεσης. Αυτό το «στίγμα» συντροφεύει την περιοχή για μεγάλο διάστημα και δεν πλήττει μόνο την εικόνα της, αφού όλοι, έστω και διαισθητικά, αντιλαμβάνονται την οικονομική του διάσταση… Αυτό το «κρυμμένο» κόστος των ΧΥΤΑ προσπαθούν να αναδείξουν τα τελευταία χρόνια έρευνες με τη βοήθεια των οικονομικών του περιβάλλοντος.

απόσπασμα από άρθρο του Δημήτρη Δαμίγου για το αφιέρωμα ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ

Κοντέινερ #16, κυκλοφορεί Δευτέρα 2 Μαΐου με την Ελευθεροτυπία

Τοπική Λύση – Κέντρα Διαχείρισης Απορριμμάτων

2011-04-26T13:07:00.003+03:00

Τα απορρίμματα που παράγονται καθημερινά ολοένα και αυξάνονται, παρ’ όλη την οικονομική κρίση. Που πρέπει να πάνε αυτά τα απορρίμματα όμως; Γιατί θα πρέπει να παραμένουν οι πιο υποβαθμισμένες περιοχές χωρίς ελπίδα βελτίωσης; Γιατί θα πρέπει να υποβαθμιστούν περιοχές που μέχρι σήμερα διατηρούν υψηλό βιοτικό επίπεδο για τους κατοίκους τους;

απόσπασμα από άρθρο του Περικλή Βασιλόπουλου για το αφιέρωμα ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ

Κοντέινερ #16, κυκλοφορεί Δευτέρα 2 Μαΐου

Παγκόσμια Ημέρα Μνημείων. Η Κληρονομιά του Νερού στην αρχαία Αθήνα.

2011-04-18T14:01:00.005+03:00

_Δήμητρα Ανδρίκου, αρχαιολόγος

Στον Πλατωνικό Διάλογο «Φαίδρος» περιγράφεται ένα περιστατικό σύμφωνα με το οποίο συναντήθηκαν ο Σωκράτης με τον Φαίδρο και, για να δροσιστούν, διέσχισαν τα κρυστάλλινα νερά του ποταμού Ιλισσού ώστε να φθάσουν σε ένα μέρος κατάλληλο για συζήτηση και περισυλλογή. Ήταν η εποχή της κλασικής Αθήνας, όταν στο παριλίσσιο τοπίο κυριαρχούσαν τα διάφανα νερά του ποταμού ασκώντας την ευεργετική επίδρασή τους στο περιβάλλον και διαμορφώνοντας έναν ειδυλλιακό χώρο που ενέπνευσε τους ανθρώπους να τοποθετήσουν εκεί λατρείες θεοτήτων των υδάτινων τοπίων και της φύσης, όπως ήσαν οι Μούσες, οι Νύμφες, ο Πάνας, η Άρτεμις Αγροτέρα, η Δήμητρα. Μέρος αυτού του φυσικού και ανθρωπογενούς τοπίου ήταν ένας αρχαίος ναός του 5ου αι. π.Χ., που σωζόταν ως το 1778 όταν καταστράφηκε από τον βοεβόδα Χατζή Αλί Χασεκή. Τα σχέδια του ναού κυκλοφόρησαν από τους Stuart και Revett σε όλη την Ευρώπη επιδρώντας στο κίνημα του νεοκλασικισμού. Σήμερα, το παριλίσσιο τοπίο έχει καταληφθεί από την πυκνή άναρχη δόμηση της σύγχρονης πόλης. Στη θέση του αρχαίου ναού ένα αδόμητο οικόπεδο, το οποίο σκοπίμως παρέκαμψε η χάραξη της λεωφόρου Αρδηττού, απομένει σήμερα ως μνημείο ενός σημαντικού κομματιού της αθηναϊκής Κληρονομίας του Νερού. Η σύγχρονη εικόνα της περιοχής έρχεται σε πλήρη αντιδιαστολή με τις αρχαίες περιγραφές, αποδεικνύοντας με τον πιο εύγλωττο τρόπο τη διαφορετική στάση της σύγχρονης εποχής απέναντι στο υδάτινο στοιχείο και στα μνημεία του. Τα μνημεία της Κληρονομιάς του Νερού μας διδάσκουν ότι στην αρχαιότητα το υδάτινο στοιχείο ήταν πάντα παρόν στις δραστηριότητες των ανθρώπων, φέρνοντάς τους πιο κοντά στον φυσικό κόσμο και στην ιδέα της αξιοποίησης των φυσικών πόρων για ποικίλους σκοπούς. Ήδη από τη Μυκηναϊκή Εποχή, τον 13ον αι.π.Χ., στην Ακρόπολη των Αθηνών λήφθηκε ειδική μέριμνα για την εξασφάλιση ύδρευσης χωρίς να απαιτείται έξοδος από το κυκλώπειο τείχος σε καιρό πολιορκίας. Κατασκευάστηκε κάθοδος μέσα στον βράχο που οδηγούσε σε δεξαμενή συγκέντρωσης των ομβρίων υδάτων, κατασκευή που αποδεικνύει τη σημασία που απέδιδαν ήδη από τότε στην κατά το δυνατόν αποτελεσματικότερη εκμετάλλευση των υδάτινων πόρων. Στη συνέχεια της ζωής της αρχαίας πόλης αναπτυξιακά έργα, όπως κρηναία οικοδομήματα και υδραγωγεία τροφοδοτούν με νερό τους πολίτες και τις λειτουργίες της πόλης, πηγή «ύδατος καθαρού» σε σπηλιά μέσα στον βράχο στην κλιτύ της Ακρόπλης έγινε το επίκεντρο του ιερού του Ασκληπιού, του θεού-ιατρού της αρχαιότητας, αποτελώντας βασικό στοιχείο της λατρείας του. Επίσης, το νερό διαμόρφωνε με ποικίλους τρόπους τις εγκαταστάσεις πνευματικής και σωματικής εκγύμνασης των νέων. Τα αρχαία γυμνάσια (Ακαδημία Πλάτωνος, Λύκειο Αριστοτέλους, Κυνόσαργες), σε αντίθεση με την εντελώς διαφορετική εικόνα που δίδουν σήμερα οι θέσεις τους, ήσαν εγκατεστημένα σε ελεύθερους χώρους κοντά στα νερά των αθηναϊκών ποταμών, που ήσαν απαραίτητα για την τροφοδοσία και διατήρηση των κήπων και των αλσών όπου οι νέοι ασκούνταν, εκπαιδεύονταν δίπλα σε φιλοσόφους και θεράπευαν το σώμα σε λουτρικές εγκαταστάσεις. Το υδάτινο στοιχείο, όμως, τροφοδότησε ήδη από πολύ παλαιά και άυλες εκφάνσεις του πολιτισμού, όπως οι μύθοι. Στο Ερέχθειο, η «Ερεχθηίς θάλασσα», το φρέαρ του αλμυρού νερού που ανέβλυσε όταν ο Ποσειδών χτύπησε το βράχο με την τρίαινα υπενθυμίζει ακόμη και σήμερα τον αρχαίο μύθο και την άρρηκτη σχέση της Αθήνας με το υδάτινο στοιχείο της θάλασσας. Οι αρχαίες λιμενικές εγκαταστάσεις και η εξέλιξη του τύπου της τριήρους στο ταχύτερο πλοίο που εξασφάλιζε την υπεροχή της αρχαίας πόλης συνιστούν αρχιτεκτονικά και τεχνολογικά μνημεία, δείγματα μιας κληρονομιάς της οποίας η σύγχρονη πόλη δεν είναι άμεσα κοινωνός, καθώς σήμερα έχει αρκετά αποδυναμωθεί η άλλοτε ισχυρή σύνδεση των Αθηναίων με τη θάλασσα. Τα αθηναϊκά μνημεία της Κληρονομιάς του Νερού αποδεικνύουν ότι έργα ανάπτυξης και προόδου μπορούν να είναι ταυτόχρονα και έργα πολιτισμού και μας διδάσκουν το σεβασμό απέναντι σε ένα αγαθό, το νερό, το οποίο σήμερα σπαταλάμε αλόγιστα και επιτρέπουμε να εξαφανισθεί από την πόλη μας. Στις 18 Απριλίου εορτάζεται, κατόπιν πρότασης του Διεθνούς Συμβουλίου Μνημείων και Τοποθεσιών (ICOMOS) που υιοθετήθηκε και από την UNESCO το 1983, η Παγκόσμια Ημέρα Μνημείων. Για το 2011 η «Πολιτιστική Κληρονομιά του Νερού» τίθεται στο επίκεντρο του εορτασμού. Στόχος είναι η ενημέρωση του κοινού για την πολυμορφία και ποικιλομορφία αυτής της κληρονομιάς του νερού, η ευαισθητοποίηση του κοινού ώστε να γνωρίσει τα μνημεία του νερού που πολλές φορές βρίσκονται πολύ κοντά του, να διδαχθεί από αυτά, να ενδιαφερθεί για τη συνέχιση και διατήρηση αυτής της Κληρονομιάς, να αφυπνισθεί σχετικά με τον κίνδυνο απώλειας υλικών και άυλων στοιχείων που αποτελούν χαρακτηριστικά της ταυτότητάς του.

Η πολιορκία των σκουπιδιών...

2011-04-07T14:20:00.007+03:00

Ό,τι τελικά και αν γίνει υπάρχει μια πτυχή στον αγώνα των κατοίκων της Κερατέας, την οποία δεν πρέπει να παραγνωρίσουμε, τη συμβολή τους δηλαδή στην ανάδειξη του προβλήματος της διαχείρισης των απορριμμάτων στη χώρα μας και των οικονομικών συμφερόντων που κινούνται γύρω από αυτή.

Απόσπασμα από άρθρο της Ιριάννας Λιανάκη-Δεδούλη για το αφιερωμα στα Σκουπίδια

Γεωμετρία του πόνου και της ηδονής

2011-04-01T14:27:00.011+03:00

φωτό:

Ναταλία Τσουκαλά

Ποιος θ’ αποδείξει ότι κάτι καλύτερο είναι δυνατόν, εάν δεν αφεθούμε στο κοινό συμφέρον της φιλίας, αλλά συνεχίσουμε να παραπαίουμε στο τυχαίο των άλλων; Όλοι χρειαζόμαστε την κοινή φρόνηση, την ομορφιά και τη δικαιοσύνη, αλλά ας είμαστε και χαρούμενοι, διότι διαφορετικά, δεν καταφέρνουμε το σπουδαιότερο όλων: να καταδείξουμε πως η ζωή δεν είναι αφηρημένα σχήματα, αλλά η ενότητα που συνεχίζει αενάως να συνδιαλλέγεται μαζί μας και να μας προστατεύει, από την ηλιθιότητα που παραμονεύει δυστυχώς στη γωνία.

Απόσπασμα από τη στήλη του Θάνου Κουτσιανά

Όρθιος Νόμος

2011-04-01T13:29:00.002+03:00

Το βιβλίο ποιημάτων του Γιάννη Θέσπη Όρθιος Νόμος (εκδόσεις Διάττων) έρχεται να προστεθεί στην ατέλειωτη σειρά, αδιάκοπη για 26 αιώνες, της ελληνικής ποίησης. Ακόμα και όταν γράφει ο ποιητής, αρχίζοντας το έργο του: «Γιατί σταμάτησεν ο κόνδορας το πέταγμά του/κι απλώνει τα φτερά για να σκεπάσει το Σαντιάγκο./Γιατί σηκώθηκαν τα κύματα του Ειρηνικού/κι οι αρματωμένοι ξεσηκώθηκαν και τρέχουν/καβάλλα σε βουνά που χρεμετίζουν λευτεριά/τραβώντας κατά κει π’ ακούστηκεν η μπαταριά», μπορείς να διακρίνεις την ελληνικότητα που το διαπνέει, καθώς χρησιμοποιεί λέξεις και εκφράσεις από τα χρόνια εκείνα που σε αυτήν την ελάχιστη γωνία του κόσμου κάποιοι αγωνίζονταν για την ελευθερία τους. Έτσι, ξαναπιάνει το κομμένο νήμα με τους άλλους λαούς για να το ενώσει με τα υλικά της γλώσσας του: αρπίσματα, μπαλάντες, ριζίτικα, σονέτα, ραψωδίες αλλά και ελεύθερος στίχος. Η εμπύρετη απόπειρά του να βρει, καταγωγικά, τον εαυτό του (στο ποτήρι του ο Διόνυσος και στα μάτια του ο Απόλλωνας, όπως μας λέει χαρακτηριστικά) τον φέρνει αντιμέτωπο με δύσκολες αλήθειες. Οι θεοί, οι ημίθεοι, οι ήρωες, οι μέγα διδάσκαλοι τον κάνουνε «στην μπάντα», ενώ ο κόσμος δεν είναι έτοιμος για τέτοιες αποκαλύψεις. Ακόμα βαθύτερα: «Μάταια προσπαθείς/να με διαβάσεις./Είμαι η ταφόπετρά σου» (Αρχαία επιγραφή). Ωστόσο, ο ποιητής στρέφεται σε ό,τι του απομένει, στην Ποίηση που είναι δίκαιη και ουσιαστική και ευθεία, κλείνοντας με τους λυτρωτικούς του στίχους: «άτρωτοι στίχοι θα κυκλώνουν τους δυνάστες».

Alef Shepard

κοντέινερ #15

2011-03-16T11:49:00.000+02:00

Άτακτοι κακομαθημένοι

2011-03-12T11:16:00.004+02:00

Τιμωρείται όποιος σπάει την ηθική αρτιότητα του παιχνιδιού. Ο εκτός μόδας. Τώρα, αν το παιχνίδι είναι καλό ή κακό, κανείς δεν μπορεί να τ’αποδείξει. Γι’αυτό και κάθε πράξη είναι υποψήφια να ονομαστεί τιμωρία.

Απόσπασμα από άρθρο του Δημήτρη Δαλδάκη για το αφιέρωμα Τιμωρία

Κοντέινερ #15, κυκλοφορεί τη Δευτέρα 14 Μαρτίου μαζί με την Ελευθεροτυπία

ΝΑ ΜΕΤΑΤΡΑΠΕΙ ΣΕ ΑΓΡΙΜΙ

2011-03-12T10:29:00.005+02:00

Στο Altered States, ο Γουίλιαμ Χαρτ κάνει ιατρικά πειράματα στον εαυτό του προσπαθώντας να φτάσει στο σημείο μηδέν του ανθρώπου. Σε αυτή του την προσπάθεια χάνει από δίπλα του όλους αυτούς που τον αγαπάνε. Και όμως νιώθεις ότι δεν τον ενδιαφέρει καθόλου.

Απόσπασμα από τη στήλη του Αλέξανδρου Βούλγαρη.

Κοντέινερ #15, Κυκλοφορεί τη Δευτέρα 14 Μαρτίου μαζί με την Ελευθεροτυπία.

Το (α)τιμώρητο των δικτυωμένων μηχανών

2011-03-12T10:22:00.005+02:00

Οι μηχανές πρέπει να τιμωρηθούν επειδή η αυτονόμησή τους έχει θέσει σε κίνδυνο τον άνθρωπο-χρήστη (2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος) ή τον άνθρωπο-θύμα τους και ταυτόχρονα άλλες μηχανές (Matrix). Η τιμωρία των μηχανών φαίνεται σαν οριστική αλλά συνήθως ο φόβος για την ενδεχόμενη ανεξέλεγκτη λειτουργία τους παραμένει: οι συγκεκριμένες μηχανές ίσως να μην είναι οι μόνες που θα αυτονομηθούν προκαλώντας ανωμαλίες στο σύστημα.

Απόσπασμα από άρθρο του Π. Χατζόπουλου για το αφιέρωμα Τιμωρία

Κοντέινερ #15, Κυκλοφορεί τη Δευτέρα 14 Μαρτίου μαζί με την Ελευθεροτυπία

response:ability φεστιβάλ Transmediale.11

2011-03-12T10:11:00.004+02:00

«Δε πιστεύουμε ότι είμαστε κάτι ιδιαίτερο», ανέφερε χαρακτηριστικά ο καλλιτέχνης Gabriel Shalom σχετικά με το ντοκιμαντέρ “Future of the Art” που ανέπτυξε σε συνεργασία με δημιουργούς και θεωρητικούς κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ. «Πιστεύουμε όμως στη διαφάνεια, διάχυση και την αναπαραγωγή όσων κάνουμε».

Απόσπασμα από άρθρο της Δάφνης Δραγώνα

Κοντέινερ #15, Κυκλοφορεί Δευτέρα 14 Μαρτίου μαζί με την Ελευθεροτυπία

Μέλημα και Μύθος

2011-03-11T14:38:00.005+02:00

Ο μύθος του Άδωνι συμβολίζει την αποδοχή του θανάτου, του αειφόρου όντος που σαν τον σπόρο πέφτει πίσω στην πηγή, με την υπόσχεση ότι η ζωή θα πάρει πάλι νέα μορφή. Μοιραζόμαστε μέσω αυτού τη μοίρα των φυτών, των άλλων πλασμάτων και των εαυτών μας, όπου η καρδιά και το πνεύμα των θλιμμένων απελευθερώνεται από την ταύτιση με το θνητό σώμα που υποφέρει και θα επιστρέψει στην αρχή της Αναγέννησης και της Μεταμόρφωσης και μέσω αυτών θα οδηγηθεί από τη θλίψη στη χαρά.

Απόσπασμα από άρθρο του Θάνου Κουτσιανά

Κοντέινερ #15, κυκλοφορεί Δευτέρα 14 Μαρτίου

Ζωές σε τιμωρία

2011-03-11T14:24:00.004+02:00

Όπως γράφει και ο N. De Genova οι μετανάστες/τριες δεν είναι απλά «παράνομοι ξένοι» αλλά «απελάσιμοι ξένοι». Δεν είναι όμως τόσο η ίδια η απέλαση, όσο ο φόβος της απέλασης, η πιθανότητα κάποιος/α να απελαθεί αλλά και το νόμιμο δικαίωμα της κυρίαρχης εξουσίας να απελαύνει τους ξένους, που ρίχνει τη σκιά της στην καθημερινή ζωή των μεταναστών/τριών. Αυτό που κάνει τόσο σημαντική, εντέλει, την πιθανότητα της απέλασης είναι ότι κάποιοι απελαύνονται έτσι ώστε οι περισσότεροι να παραμείνουν μη-απελάσιμοι, εργάτες των οποίων το ιδιαίτερο μεταναστευτικό καθεστώς παραμένει προσωρινό και «παράνομο» στο διηνεκές.

Απόσπασμα από άρθρο της Όλγας Λαφαζάνη

Κοντέινερ #15, κυκλοφορεί Δευτέρα 14 Μαρτίου

ΚΡΥΑ (ΚΑΙ ΧΛΙΑΡΑ) ΠΙΑΤΑ

2011-03-08T15:09:00.005+02:00

Η αέναη εκδίκηση μέσα στο στρόβιλο της μαζικής κουλτούρας

Περνώντας στη μαζική κουλτούρα βρίσκουμε πολλούς Τιμωρούς και Εκδικητές στα κόμικς και τον κινηματογράφο. Όμως δεν είναι όλοι εκδικητές, ούτε οι καλοί, ούτε και οι κακοί: Ο Μπάτμαν είναι Τιμωρός, ο Σούπερμαν όχι.

Απόσπασμα από άρθρο του Θ. Μουτσόπουλου για το αφιέρωμα Τιμωρία

Κοντέινερ #15, κυκλοφορεί Δευτέρα 14 Μαρτίου

Από τη τιμωρία στην θεραπεία

2011-03-07T21:36:00.004+02:00

Ιδιαίτερα στον ψηφιακό χωροχρόνο, εμφανίζονται παράλληλα πεδία, όπου τα παιδιά μπορούν ακόμα να διαφεύγουν τον έλεγχο και να διεκδικούν αυτονομία, απλώς επειδή οι δάσκαλοι και οι γονείς τους τις περισσότερες φορές δεν διαθέτουν τα απαραίτητα εργαλεία κι εφόδια για να κατανοήσουν τι ακριβώς κάνουν. Και δεν είναι τόσο το gaming αυτό καθ’ αυτό που οδηγεί σε διεξόδους, όσο τα ίδια τα παιδιά που ανατρέπουν τα όρια μεταξύ εκπαίδευσης και παιχνιδιού κάνοντας όμως τη σχέση μεταξύ τους αμφίδρομη.

Απόσπασμα από άρθρο της Νέλλη Καμπούρη για το αφιέρωμα Τιμωρία

Κοντέινερ #15, κυκλοφορεί Δευτέρα 14 Μαρτίου

Ο Φουκώ, περί τιμωρίας σε talk show και μπαρ.

2011-03-07T20:25:00.003+02:00

Μ. Φουκώ: "Τα βασανιστήρια μεταφέρθηκαν αλλού σήμερα: στην αστυνομία, που είναι επίσης ένας νέος θεσμός, ο οποίος εμφανίζεται ακριβώς όταν εξαφανίζονται τα βασανιστήρια. Από τη στιγμή που το σύνθημα έπαψε να είναι: «Κάντε μερικούς μεγάλους θεαματικούς βασανισμούς και αφήστε τους άλλους εγκληματίες να φύγουν» και έγινε: «Κάθε εγκληματίας πρέπει να τιμωρείται συστηματικά, κάθε έγκλημα πρέπει να διώκεται αποτελεσματικά», από κει και πέρα η δικαιοσύνη έπρεπε να υποβοηθηθεί από τον νέο θεσμό της αστυνομίας."

Αφιέρωμα Τιμωρία

Κοντέινερ #15, κυκλοφορεί Δευτέρα 14 Μαρτίου

Η ζυγαριά της τιμωρίας

2011-03-07T12:38:00.005+02:00

H Φύση, η οποία δεν έχει ηθικούς φραγμούς, εντέλει έχει πιο «ηθικούς» και ξεκάθαρους νόμους. Τουλάχιστον εκεί δεν το παίζουν κοινωνία, είναι ορίτζιναλ ζούγκλα. Το μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό. Στα ίσια και δίχως περιστροφές ή ενοχές. Χωρίς νομοθεσίες, γούνες δικαστών, δικηγόρους και εισαγγελείς. Ενώ στην πολιτισμένη ανθρωπότητα το μεγάλο ψάρι τρώει τα μικρό, γνωρίζοντας εκ των προτέρων ότι θα επικρατήσει το δίκαιο του ισχυρού, του μεγάλου, του δυνατού. Μόνο όταν το μικρό ψάρι δαγκώσει κανένα μεγαλύτερο είναι δεδομένη η ποινή. Εκεί θα εφαρμοστεί ο νόμος! Σίγουρα!

Απόσπσμα από άρθρο του Βασίλη Γαλούπη για το αφιέρωμα Τιμωρία

Κοντέινερ #15, κυκλοφορεί τη Δευτέρα 14 Μαρτίου

Η ευφάνταστη φορεσιά της τιμωρίας

2011-03-07T12:29:00.006+02:00

Το να αυτοτιμωρείσαι για να παραμείνεις υπερβολικά λεπτός, για παράδειγμα, (επειδή τα μοντέλα είναι λεπτά), δεν σημαίνει ότι είσαι διαφορετικός. Το να φοράς επώνυμες μάρκες επιδεικνύοντας έναν πλούτο που δεν κατέχεις δεν σημαίνει ότι είσαι διαφορετικός. Ενώ αν δεν τις φορέσεις αισθάνεσαι «τιμωρημένος» και στην απ’έξω.

Απόσπασμα από άρθρο της Βίκυς Τσούκα για το αφιέρωμα Τιμωρία

Κοντέινερ#15,

κυκλοφορεί Δευτέρα 14 Μαρτίου μαζί με την Ελευθεροτυπία.

Απαράδεκτες ανομίες στα μέσα μαζικής μεταφοράς

2011-03-07T09:50:00.007+02:00

Σε αντίθεση με ένα μπιφτέκι ή ένα ποτήρι κρασί, (για να αναφερθούμε συγκριτικά στα άλλα παραδείγματα που απαριθμεί –περιοριστικά και όχι ενδεικτικά– το άρθρο 392), το δικαίωμα εκ του εισιτηρίου δεν είναι ένα πεπερασμένο και αναλώσιμο υλικό αντικείμενο, αλλά μια άυλη, αφηρημένη αξίωση προς μεταφορά, δυνάμει απεριόριστη (εντός των χρονικών ορίων που προσδιορίζονται σε αυτό), η οποία απλώς ενσωματώνεται στο κομμάτι χαρτί που την πιστοποιεί και τη συμβολίζει. Όποιος λοιπόν αποκτά νομίμως εισιτήριο, καθίσταται κύριος του εγγράφου και δικαιούχος της αξίωσης που απορρέει απ’ αυτό, άρα δικαιούται να μεταβιβάζει ελεύθερα τόσο το ένα όσο και την άλλη σε όποιον κρίνει σκόπιμο για όποια αιτία κρίνει σκόπιμο.

Απόσπασμα από τη στήλη του Άκη Γαβριηλίδη

Κοντέινερ #15, κυκλοφορεί Δευτέρα 14 Μαρτίου

Αφαίρεσε όλα τα εμπόδια, ένα ένα.

2011-03-03T11:33:00.002+02:00

Αυτό το σύμπαν τελείωσε. Απορείς που η τηλεόραση δείχνει ακόμη διαφημίσεις. Έλα να δεις, ακούς, και πηγαίνεις. Η οθόνη του υπολογιστή φωτίζει το προφίλ του μ’ ένα μπλε που σου θυμίζει πυρκαγιά, ενώ γνωρίζεις ότι το χρώμα της φωτιάς είναι το πορτοκαλί. Είσαι εντελώς στεγνή. Διάβασε εδώ, ακούς. Εκτέλεση αστέγων προτείνει δήμαρχος ρωσικής πόλης, διαβάζεις. Κοιτάζεστε. Τι θα κάνεις γι’ αυτό; Αντί να το ρωτήσεις, κάνεις μεταβολή και βγαίνεις. Εμετός, ακούς. Δεν είσαι σίγουρη αν έχεις πιάσεις πάτο. Δεν ξέρεις. Δεν ξέρεις αν δεν είσαι άμοιρη ευθυνών. Δεν ξέρεις πόσο ακριβώς άσχημα είναι τα πράγματα. Δεν ξέρεις ποιοι, πόσο και γιατί σε χρειάζονται.

Απόσπασμα από τη στήλη της Άντζελας Δημητρακάκη

Κοντέινερ #15, κυκλοφορεί Δευτέρα 14 Μαρτίου

2011-02-23T01:15:00.004+02:00

Twitter network

of Arab and Middle East protests

Follow the latest tweets on protests around the Arab world and the Middle East

ΚΟΝΤΕΙΝΕΡ #14

2011-02-08T11:15:00.002+02:00

http://konteiner.gr/magazine